Đâu “dễ ăn” trong sân chơi WTO

http://quacauvang.com.vn/Chitiettintuc/Chitiettintonghop/tabid/78/ArticleID/1373/tid/69/Default.aspx

Đâu “dễ ăn” trong sân chơi WTO

Ngày 7/11/2008, tròn 2 năm Việt Nam tham gia “sân chơi” lớn WTO. Thành tựu đạt được không ít nhưng cũng bộc lộ những điểm yếu khiến nhiều người phải nhìn nhận lại đánh giá ban đầu về một “sân chơi” không “dễ ăn” này…

Thị trường xuất khẩu rộng mở

Thuận lợi cơ bản sau khi Việt Nam gia nhập WTO là làn sóng đầu tư nước ngoài tăng kỷ lục. Ông Phan Hữu Thắng- Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch-Đầu tư) cho biết, nguồn vốn cam kết đầu tư của các dự án đầu tư nước ngoài trong 10 tháng đầu năm nay đã đạt hơn 59,3 tỷ USD; riêng tháng 10 thu hút hơn 2 tỷ USD.

Kim ngạch xuất khẩu cũng đạt những kỷ lục mới. Nếu như năm 2007, xuất khẩu tăng 21,9% thì 10 tháng đầu năm 2008, giá trị hàng hoá xuất khẩu đạt trên 50 tỷ USD, tăng trên 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Thị trường xuất khẩu ngày càng mở rộng, hàng hoá của ta đã thâm nhập hầu hết các thị trường lớn trên thế giới. Cơ cấu hàng xuất khẩu cũng đã chuyển biến tích cực từ sản phẩm thô sang sản phẩm chế biến, nâng cao giá trị.

Môi trường pháp lý từng bước được cải thiện, hệ thống pháp luật quy định rõ ràng và minh bạch hơn.

Đặc biệt, uy tín của Việt Nam trên thương trường quốc tế tăng lên tõ rệt.

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, gia nhập WTO đã mở ra cho Việt Nam nhiều cơ hội.

Về đối ngoại, thị trường xuất khẩu rộng mở, thu hút vốn đầu tư từ các nguồn tăng cao, tạo bước chuyển dịch cơ cầu kinh tế sang các ngành có hàm lượng giá trị gia tăng.

Đối với trong nước, mạng lưới an sinh xã hội được cải thiện, thúc đẩy doanh nghiệp Nhà nước đi lên và tạo môi trường lành mạnh cho doanh nghiệp tư nhân cạnh tranh, phát triển.

Bộc lộ nhiều điểm yếu

Tuy nhiên, 2 năm chính thức tham gia “sân chơi” WTO, Việt Nam cũng bộc lộ không ít điểm yếu.

Ông Hoàng Lương Thái, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Đa biên (Bộ Công thương) cho biết, các điểm yếu đó là: Năng lực quản trị, điều hành và ứng phó với diễn biến kinh tế thị trường còn khá lúng túng; Sự phối hợp của các bộ, ngành chưa chặt chẽ, kịp thời; Việc giám sát vốn đầu tư gián tiếp còn bất cập.

Theo ông Thái, chúng ta bối rối trong các vấn đề thực hiện cam kết gia nhập WTO, đặc biệt là cam kết dịch vụ. Hệ thống văn bản pháp luật chậm thực hiện so với cam kết đã gây khó khăn cho các doanh nghiệp đầu tư.

Bên cạnh đó, năng suất lao động thấp, nguồn nhân lực đáp ứng cho các nguồn vốn FDI thiếu hụt và tiến độ giải ngân chậm.

Trong khi đó, năng lực cạnh tranh hàng hoá còn thấp, nhất là hàng nông sản và dịch vụ. Đồng thời, chưa có chiến lược phát triển một cách bài bản, trong khi thường xuyên phải đối mặt với nhiều khó khăn như các vụ kiện chống bán phá giá, điển hình trong lĩnh vực may mặc, giày da, thuỷ sản…

Hạ tầng quá yếu

Theo các chuyên gia tại Bộ Công thương, thách thức lớn nhất hiện nay với Việt Nam là cơ sở hạ tầng còn quá yếu kém làm hạn chế việc thu hút và sử dụng vốn đầu tư.

Bên cạnh đó, ngành dịch vụ hỗ trợ có sức cạnh tranh yếu; lao động thiếu và yếu kém về năng lực chuyên môn. Nguồn tài nguyên đang bị khai thác bừa bãi, tận thu có nguy cơ cạn kiệt.

Ngoài ra, môi trường chính sách của Việt Nam chưa ổn định, khó tiên liệu và luôn thay đổi. Việc bảo vệ sở hữu trí tuệ chưa tốt và hệ thống chính sách công, dịch vụ công phức tạp, chậm đổi mới..

Để có thể bình đẳng trong “sân chơi” WTO, theo ông Lương Hoàng Thái, tới đây, chúng ta cần đẩy mạnh đổi mới tư duy phát triển kinh tế theo hướng bền vững, bỏ cách nghĩ chạy theo thành tích đã ăn sâu trong mọi cấp mọi ngành.

Hoàn thiện nhanh thể chế kinh tế thị trường; Nâng cao năng lực quả trị vĩ mô như: nghiên cứu và dự báo xu hướng phát triển thị trường trong và ngoài nước; nâng cao năng lực xây dựng chiến lược phát triển các lĩnh vực cần thiết, định hướng cho các ngành, vùng, sản phẩm chủ lực…

PGS – TS Trần Đình Thiên (Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam), nhìn nhận: Nền Kinh tế “nghèo” và “khát” vốn của Việt Nam đang bị “bội thực vốn đầu tư” và ngày càng lộ rõ mối lo về nguy cơ không tận dụng được, thậm chí bỏ lỡ cơ hội thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài. Theo đó, kết quả là việc giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản thấp chưa từng thấy. Ông Thiên cũng cảnh báo: “Việc giải ngân vốn chậm đồng nghĩa với tốc độ giải toả các nút thắt tăng trưởng giao thông, cảng biển, năng lượng chậm”. Hậu quả là thu hẹp khả năng tận dụng các cơ hội bứt phá và chuyển dịch cơ cấu giảm sức hấp dẫn đầu tư nước ngoài…

TS Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế cao cấp (Bộ Kế hoạch – Đầu tư) thẳng thắn: Nền kinh tế Việt Nam đã bộc lộ một loạt các vấn đề. Cụ thể, về kinh tế vĩ mô, chúng ta đã xử lý một cách không hợp lý nguồn vốn lớn đang tràn vào Việt Nam.

Các chuyên gia cho rằng, đối với doanh nghiệp nên giúp họ hiểu những quy định pháp luật chính sách và cam kết hội nhập quốc tế của Việt Nam, của các nước nhập khẩu hàng hoá Việt Nam, các tổ chức quốc tế liên quan.

Cùng với điều đó, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh việc tiếp cận thông tin về thị trường, tiêu chuẩn sản phẩm, hàng rào kỹ thuật trong xuất khẩu cũng như tăng cường năng lực về quản trị, kinh doanh để nâng sức cạnh tranh.

Theo các chuyên gia, nếu những điểm yếu nêu trên không được khắc phục, Việt Nam sẽ tiếp tục gặp nhiều bất lợi lớn khi các lộ trình cam kết gia nhập WTO ngày càng gần lại.
Theo Toquoc
Số lượt đọc: 18 - Cập nhật lần cuối: 12/11/08 11:49:19