Obama và những khó khăn kinh tế

http://quacauvang.com.vn/Chitiettintuc/Chitiettintonghop/tabid/78/ArticleID/1362/tid/69/Default.aspx


Obama và những khó khăn kinh tế

“Con đường phía trước còn rất dài, có thể chúng ta phải gặp vô vàn khó khăn…” đó là những lời phát biểu đầy nhiệt huyết trong đêm đăng quang của Tổng thống Barack Obama. Chưa tận hưởng hết niềm vui chiến thắng, Obama đã phải nhanh chóng thành lập nội các và ứng phó với các vấn đề kinh tế khó khăn nhất trong hàng thập kỷ qua.

Đây là cuộc suy thoái tồi tệ nhất kể từ cuộc Đại suy thoái năm 1930, khi Franklin D. Roosevelt được bầu làm Tổng thống. Khó khăn về kinh tế thực sự là trở ngại lớn với vị tân Tổng thống đắc cử.

Có ba thử thách kinh tế lớn nhất mà Obama đang phải đối mặt:

* Làm thế nào để đảm bảo ổn định hệ thống tài chính
* Làm thế nào để giải quyết vấn đề suy thoái kinh tế đang lan rộng
* Làm thế nào để phát triển các kế hoạch đầy tham vọng của ông về y tế, giáo dục và môi trường.

Mặc dù gói giải cứu 700 tỷ USD mà chính phủ Mỹ đưa ra, hệ thống tài chính nước này vẫn ngày càng suy yếu. Và kể cả khi Bộ Tài chính đã chi 250 tỷ USD trong 700 tỷ USD để cứu các ngân hàng gặp nạn, nhưng các ngân hàng này vẫn chưa thể cho vay trở lại. Thực tế, khó khăn trong lĩnh vực cho vay nhà ở đã lan rộng ra cả các lĩnh vực khác như tín dụng và vay mua ô tô.

Dù FED đã cắt giảm lãi suất xuống còn 1%, nhưng tỷ lệ lãi suất về thế chấp vẫn còn cao khiến cho các nhà cho vay lo sợ về hậu quả của tình trạng vỡ nợ.

Giúp đỡ những chủ nhà ở?

Bộ trưởng Tài chính mới sẽ phải đưa ra các quyết định cẩn thận làm thế nào sử dụng nốt số tiền 450 tỷ còn lại trong gói giải cứu. Nhiều người cho rằng chính quyền của Obama sẽ quyết định sử dụng nhiều tiền hơn so với dự định của Bộ trưởng Tài chính hiện tại, Hank Paulson đưa ra - để trực tiếp cứu trợ các chủ sở hữu nhà ở và giảm mua lại nợ xấu của các ngân hàng.

Tuy nhiên, động thái này sẽ làm dấy lên những khó khăn về tính công bằng của những người đang vật lộn để trả nợ nhưng chưa rơi vào tình trạng vỡ nợ.

Tình hình kinh tế

Thời điểm Obama lên làm Tổng thống, kinh tế ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Kinh tế Mỹ bắt đầu suy thoái hồi tháng 7, và dự đoán còn tiếp tục sụt giảm vào năm 2009.

Mức tiêu dùng của người dân chiếm 2/3 GDP đang giảm một cách nhanh chóng, trong khi niềm tin của người tiêu dùng thì ngày càng đi xuống. Tỷ lệ thất nghiệp không ngừng tăng lên 700.000 người trong năm 2008 - chiếm 6,1% lực lượng lao động của cả nước.

Kế hoạch thúc đẩy

Nhiều lĩnh vực kinh tế đã bị ảnh hưởng nặng nề từ cuộc khủng hoảng, chẳng hạn như sản xuất ô tô - hiện nay đang tiếp tục yêu cầu Quốc hội và Chính phủ mới cứu trợ thêm. Vì thế, Tổng thống mới sẽ phải quyết định liệu có nên tiếp tục giúp đỡ họ nữa hay không.

Nếu cuộc suy thoái càng sâu đậm hơn, Đảng Dân chủ sẽ phải nâng số tiền chi trả cho những người thất nghiệp mà hiện nay đang nhận trợ cấp thất nghiệp trong vòng 6 tháng.

Hứa hẹn cắt giảm thuế

Tổng thống Obama sẽ “thừa hưởng” khoản thâm hụt ngân sách gần 500 tỷ USD- lớn nhất trong tất cả các nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ. Nhưng con số này dự đoán còn tăng gấp đôi nếu như cuộc suy thoái cắt giảm ngân sách thuế và chi phí cho các gói cứu trợ tiếp tục tăng.

TT Obama còn phải đối mặt với những kỳ vọng và hoài bão của ông về nâng cao sức khỏe, giáo dục, cơ sở hạ tầng và môi trường cho nước Mỹ. Ông hứa sẽ cắt giảm thuế cho 98% người dân Mỹ- là những người mỗi năm chỉ kiếm được dưới 250.000 USD.

Ông Obama hi vọng rằng mặc dù cắt giảm thuế của người dân, nhưng ông sẽ tăng thuế của giới quý tộc để bù vào ngân sách sụt giảm. Số tiền này được dự đoán sẽ chi cho chính sách cải cách y tế của ông nhằm mục đích giảm số người không có bảo hiểm y tế (hiện là 45 triệu người).

Suy thoái kinh tế khiến cho vị tân tổng thống phải trì hoãn kế hoạch cấp bảo hiểm y tế cho toàn bộ trẻ em đến khi nào tình hình kinh tế được cải thiện thay vì mở rộng hệ thống y tế cho trẻ em dưới sự hỗ trợ của Chính phủ.

Hơn nữa, ông cũng hi vọng sẽ có thể làm việc với các bang để tái xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng như đường phố, cầu… Tuy nhiên, khó khăn kinh thế cũng làm cho kế hoạch này của ông bị trì hoãn.

Hiện đang xuất hiện những khó khăn cho ngân sách dài hạn, những lỗ hổng giữa ngân sách và việc chi tiêu cho hai dự án lớn nhất của Chính phủ (an ninh xã hội và y tế). Hai dự án này có thể chuyển từ thặng dư thành thâm hụt vào cuối nhiệm kỳ của TT Obama. Việc Chính phủ tăng chi cho chăm sóc y tế, thực tế, lại đe dọa làm giảm chi tiêu của Chính phủ trong cả ngắn và dài hạn.

Giải quyết vấn đề ngân sách có thể là một trong những vấn đề khó khăn nhất đối với vị tân Tổng thống.

Tóm lại, việc Barack Obama phản ứng như thế nào với những thử thách kinh tế - sẽ quyết định việc ông được lịch sử ghi nhớ như thế nào: Hoặc là một FDR - người thay đổi toàn cục chính trị Mỹ hàng thế hệ, hay là một Jimmy Carter - người đã thất bại trong việc đối phó với các khó khăn kinh tế của những năm 70, khiến ông chỉ được làm Tổng thống 1 nhiệm kỳ và bị thay thế bởi Ronald Reagan của Đảng Cộng hòa.
Theo BBC
Số lượt đọc: 29 - Cập nhật lần cuối: 09/11/08 08:32:36

Barack Obama - hi vọng táo bạo - Kỳ cuối: Tương lai sáng sủa

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=288016&ChannelID=20

Chủ Nhật, 16/11/2008, 03:20 (GMT+7)

Barack Obama - hi vọng táo bạo - Kỳ cuối: Tương lai sáng sủa


Vợ chồng tổng thống đắc cử Barack Obama (bên phải) đến thăm Nhà Trắng ngày 10-11-2008, chuẩn bị cho cuộc chuyển giao quyền lực - Ảnh: Reuters



TT - Vào một chiều tháng một lạnh lẽo ngay trước ngày tôi làm lễ tuyên thệ tại thượng viện năm 2004, xe của tôi đi qua cánh cổng vào Nhà Trắng.

Một nhân viên của Nhà Trắng đến đón tôi và đưa tôi vào phòng vàng, nơi các thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ mới đã đến khá đông đủ. Đúng 4 giờ chiều, Tổng thống Bush được thông báo đã đến và ông bước lên bục, trông ông khỏe mạnh và hoạt bát. Trong khoảng mười phút gì đó, ông nói chuyện với chúng tôi, kể vài chuyện cười, kêu gọi đất nước cùng đoàn kết, sau đó mời chúng tôi đến đầu bên kia Nhà Trắng để ăn nhẹ, chụp ảnh với ông và đệ nhất phu nhân.

>> Kỳ 1: Câu chuyện từ một cái tên
>> Kỳ 2: Không có nước Mỹ da đen hay da trắng
>> Kỳ 3: Hiện thân của giấc mơ Mỹ
>> Kỳ 4: Lời gửi gắm của cử tri
>> Kỳ 5: Đi xin tiền
>> Kỳ 6: Cuộc chiến cuồng nộ
>> Kỳ 7: Chỗ ngồi lịch sử
>> Kỳ 8: Một gia đình
>> Kỳ 9: Thế giới ngoài kia

Con người khác của Tổng thống Bush

Tôi được tận mắt thấy Nhà Trắng lần đầu tiên vào năm 1984. Lúc đó tôi vừa tốt nghiệp đại học. Đó là một chuyến đi ngắn, tôi và các bạn sinh viên đi dạo đến công viên quốc gia và đài tưởng niệm Washington, sau đó chúng tôi dành vài phút ngắm Nhà Trắng. Tôi cảm thấy kinh ngạc, không phải trước những đường cong duyên dáng của tòa nhà, mà vì nó quá cởi mở trước sự ồn ào náo nhiệt của thành phố. Chúng tôi được đứng quá gần cổng vào, sau đó có thể đi vòng ra mặt sau tòa nhà để ngắm vườn hồng và khu nhà ở phía xa. Tôi nghĩ vị trí, tư thế cởi mở của tòa Nhà Trắng nói lên rằng vị lãnh đạo đất nước cũng không khác chúng ta bao nhiêu, họ cũng sống theo pháp luật và những giá trị chung của nước Mỹ.

20 năm sau, không dễ mà đến gần được Nhà Trắng nữa. Chốt kiểm soát, lực lượng bảo vệ có vũ trang, xe tải, gương, chó và các chướng ngại vật di động vây quanh bảo vệ Nhà Trắng trong phạm vi hai ngã tư đường. Ôtô không phận sự không được phép đi vào đại lộ Pennsylvania. Tôi thấy thoáng buồn trước những điều không còn nữa.

Đúng lúc đó bỗng nhiên tôi thấy đói meo nên trong khi các nghị sĩ khác xếp hàng chờ chụp ảnh thì tôi đi thẳng về bàn ăn tự chọn. Khi tôi trệu trạo món nguội khai vị và bắt chuyện với một vài hạ nghị sĩ, tôi nhớ lại hai lần gặp tổng thống trước đó, lần thứ nhất là một cuộc viếng thăm chúc mừng ngắn sau bầu cử, lần thứ hai là một bữa ăn sáng nhẹ ở Nhà Trắng với các thượng nghị sĩ mới. Trong cả hai lần tôi đều thấy tổng thống là người dễ mến, khôn ngoan, làm việc nghiêm túc nhưng thẳng thắn, nhờ tính cách đó mà ông trúng cử hai nhiệm kỳ.

Trong lần gặp gỡ vào bữa sáng đó, có một khoảnh khắc tôi nhìn thấy con người khác của vị tổng thống. Trước khi tôi tiến về phòng xanh thì tổng thống hiện ra ở cửa và vẫy tôi vào. “Obama! - ông nói khi bắt tay tôi - Đến đây tôi giới thiệu anh với Laura. Laura, em nhớ Obama chứ? Mình đã nhìn thấy anh ấy trên tivi hôm tối bầu cử đấy. Một gia đình thật đẹp. Vợ anh đúng là một vị phu nhân ấn tượng”. “Ngài tổng thống quá khen chúng tôi rồi”, tôi nói khi bắt tay đệ nhất phu nhân, hi vọng mình đã lau sạch vụn bánh trên mặt. Tổng thống quay sang viên sĩ quan hầu cận đứng cạnh, anh ấy xịt ra một cục bọt dung dịch rửa tay to tướng lên bàn tay tổng thống.

“Anh muốn rửa tay không? - tổng thống hỏi tôi - Cái này hay. Dùng nó thì đỡ bị lạnh”. Tôi không muốn trông mình có vẻ mất vệ sinh nên cũng nhận một cục bọt. “Anh qua đây một chút”, ông dẫn tôi vào trong phòng và nói nhỏ: “Này, tôi hi vọng anh không giận nếu tôi cho anh một lời khuyên chứ”. “Không đâu, thưa tổng thống”.

Ông gật đầu: “Tương lai của anh tốt lắm. Rất sáng sủa. Nhưng tôi đã ở thành phố này vài năm rồi, và tôi nói này, sẽ khó khăn lắm đấy. Anh mà thu hút sự chú ý như hiện tại thì mọi người sẽ chĩa mũi dùi vào anh. Không chỉ người bên đảng của tôi đâu, anh biết đấy, cả người bên đảng của anh nữa. Ai cũng chờ anh trượt chân hết, anh hiểu không? Thế nên phải cẩn thận đấy”. “Cảm ơn tổng thống”. “Được rồi. Tôi phải đi đây. Mà anh biết không, tôi với anh có cái giống nhau đấy”. “Đó là cái gì ạ?”. Tổng thống nói: “Là tôi với anh đều đã phải tranh luận với Alan Keyes. Gã đó là một tay quái, đúng không?” (Alan Keyes từng tranh cử vị trí ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa với George W. Bush năm 2000, và tranh cử vị trí thượng nghị sĩ bang Illinois với Obama năm 2004).

Tôi bật cười, và khi ra cửa tôi kể cho ông nghe vài chuyện hồi chiến dịch tranh cử. Mãi đến khi ông rời phòng tôi mới nhận thấy tôi đã khoác vai ông một chút khi nói chuyện - một thói quen vô thức của tôi, nhưng tôi nghi thói quen đó hẳn đã làm rất nhiều bạn tôi, chưa nói đến mấy anh chàng mật vụ trong phòng này, cảm thấy hơi khó chịu.

Một phần của công trình

Tôi vẫn nhớ một lần nói chuyện với một người bạn 20 năm trước. Đó là một người lớn tuổi hơn tôi, từng hoạt động vì quyền công dân rất tích cực ở Chicago hồi thập kỷ 1960 và đang giảng dạy ngành đô thị học ở Đại học Northwestern. Lúc đó tôi quyết định theo học trường luật sau ba năm làm nghề tổ chức cộng đồng; và vì ông là một trong số ít những người giảng dạy nghiên cứu tôi quen nên tôi nhờ ông viết cho tôi một lá thư giới thiệu.

Ông nói ông rất sẵn lòng, nhưng trước hết ông muốn biết tôi định làm gì với bằng luật. Tôi nói tôi quan tâm đến vấn đề quyền công dân và lúc nào đó tôi sẽ thử bước vào chính trường. Ông gật đầu và hỏi liệu tôi đã suy nghĩ về những vấn đề liên quan đến con đường sự nghiệp đó hay chưa, tôi sẵn lòng làm gì để ra tờ báo luật, để liên minh với ai đó hoặc để được bầu vào một vị trí nào đó rồi tiến xa hơn.

Theo ông, thường thì cả luật và chính trị đều đòi hỏi phải biết thỏa hiệp; không phải về từng vấn đề cụ thể mà về những thứ cơ bản hơn - đó là giá trị và lý tưởng của mỗi người. 20 năm sau, khi nghĩ về lần nói chuyện đó, tôi thấy mình biết ơn những gì ông nói hơn trước rất nhiều. Tôi nghĩ về những gì Benjamin Franklin đã viết cho mẹ ông để giải thích tại sao ông lại dành nhiều thời gian làm việc cho xã hội: “Con muốn người ta nói về con là: “Ông ta đã sống có ích” chứ không phải “Ông ta đã chết trong giàu có” mẹ ạ”.

Tôi thích được chạy ở công viên Mall. Tôi thường chạy ở đó vào chiều muộn. Ban đêm, nơi này được chiếu sáng nhưng thường vắng lặng. Đứng giữa những chiếc cột cẩm thạch, tôi đọc lại bài phát biểu Gettysburg và diễn văn nhậm chức lần thứ hai của Abraham Lincoln. Tôi nhìn xuống hồ nước, tưởng tượng đám đông lặng đi nghe giọng nói hùng hồn của mục sư Martin Luther King, xa hơn là mái điện Capitol rực sáng lung linh.

Tôi nghĩ đến nước Mỹ và những người đã sáng lập nên đất nước. Họ đã vượt lên trên những khát vọng tầm thường, những tính toán nhỏ nhen, tưởng tượng ra một quốc gia trải rộng khắp lục địa. Và những người như Lincoln và King đã nằm xuống vì sự nghiệp làm cho đất nước chưa hoàn hảo này ngày càng tốt đẹp hơn. Và tất cả những người vô danh khác, những nô lệ và binh lính, thợ may và người bán thịt, họ đã xây dựng cuộc sống cho chính mình, cho con cháu họ, với từng viên gạch, từng thanh đường ray, với đôi tay chai sần để xây dựng nên thế giới của giấc mơ chung. Tôi muốn trở thành một phần của công trình ấy.

Trái tim tôi tràn đầy tình yêu với đất nước này.

BARACK OBAMA
NGUYỄN HẰNG dịch

Barack Obama: Hy vọng táo bạo - Kỳ 9: Thế giới ngoài kia

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=287901&ChannelID=89

Thứ Bảy, 15/11/2008, 00:00 (GMT+7)

Barack Obama: Hy vọng táo bạo - Kỳ 9: Thế giới ngoài kia

Ngày 21-7-2008, ứng viên tổng thống Mỹ - thượng nghị sĩ Barack Obama (trái) và tướng tư lệnh Mỹ tại Iraq David Petraeus thị sát Baghdad từ máy bay - Ảnh: AP



TT - Tháng 1-2006, tôi đáp chiếc máy bay vận tải quân sự C-130 đi thăm Iraq lần đầu tiên. Hai đồng nghiệp cùng đi với tôi là thượng nghị sĩ Evan Bayh bang Indiana và hạ nghị sĩ Harold Ford, Jr. bang Tennessee đều từng đến đây.


Đã bốn năm rưỡi trôi qua kể từ ngày tôi nghe tin máy bay đâm vào Trung tâm Thương mại thế giới, tôi đang bay đến Baghdad với tư cách là một thượng nghị sĩ, phần nào đó có trách nhiệm tìm ra cách giải quyết tình trạng lộn xộn ở đây.

>> Kỳ 1: Câu chuyện từ một cái tên
>> Kỳ 2: Không có nước Mỹ da đen hay da trắng
>> Kỳ 3: Hiện thân của giấc mơ Mỹ
>> Kỳ 4: Lời gửi gắm của cử tri
>> Kỳ 5: Đi xin tiền
>> Kỳ 6: Cuộc chiến cuồng nộ
>> Kỳ 7: Chỗ ngồi lịch sử
>> Kỳ 8: Một gia đình

Sự căng thẳng đang chịu đựng

Tôi chỉ có một ngày rưỡi ở Iraq, chủ yếu là ở Vùng Xanh, một khu vực rộng mười dặm nằm ở trung tâm Baghdad, trước đây từng là trái tim của chính quyền Saddam Hussein, hiện là khu vực cách ly do Mỹ kiểm soát, bao quanh là tường an ninh và hàng rào dây thép gai. Nhóm phụ trách tái thiết trình bày ngắn gọn về khó khăn khi duy trì việc cung cấp điện và sản xuất dầu trước sự phá hoại của các lực lượng nổi dậy; các sĩ quan tình báo nói về nguy cơ ngày càng cao đến từ phiến quân Hồi giáo và những cuộc tấn công của nhóm này vào lực lượng an ninh Iraq.

Sau đó, chúng tôi gặp gỡ các thành viên của Ủy ban bầu cử Iraq, họ rất hăng hái trước những thay đổi lớn trong kỳ bầu cử gần đây, và trong một giờ chúng tôi lắng nghe đại sứ Mỹ Khalilzad nói về những hoạt động ngoại giao con thoi phức tạp mà ông đang đảm nhiệm để đưa người Shiite, Sunni và người Kurd hợp tác với nhau trong một chính phủ thống nhất.

Vào buổi chiều muộn, đoàn chúng tôi tổ chức một cuộc họp báo với các đại diện báo chí quốc tế ở Baghdad. Sau phần hỏi và trả lời, tôi đề nghị các phóng viên ở lại để nói chuyện vui, không chính thức. Tôi nói tôi muốn biết về cuộc sống ngoài Vùng Xanh. Họ vui vẻ đồng ý nhưng nói chỉ có thể ở lại thêm 45 phút - lúc đó đã muộn, và cũng như nhiều người dân Baghdad, họ tránh đi lại sau khi mặt trời lặn.

Nhìn chung cả nhóm đều trẻ, phần lớn mới ở tuổi 20 hoặc ngoài 30, tất cả đều ăn mặc đơn giản đến mức có thể nghĩ họ là sinh viên. Tuy nhiên, trên khuôn mặt họ đã in dấu những căng thẳng đang chịu đựng - đến thời điểm đó đã có 60 nhà báo bị chết ở đây. Tôi hỏi liệu họ có nghĩ căng thẳng sẽ giảm bớt nếu Mỹ rút quân không và đoán rằng họ sẽ khẳng định điều đó. Nhưng ngược lại, họ lắc đầu. “Tôi đoán nếu thế đất nước này sẽ rơi vào nội chiến chỉ trong vòng một tuần - một người trả lời - Một trăm, có thể là 200.000 người chết. Chúng ta là thứ duy nhất giữ cho nơi này còn gắn bó với nhau”.

Đêm đó tôi không ngủ được; tôi xem một trận bóng chày được truyền trực tiếp qua vệ tinh đến ngôi nhà bên hồ trước đây dành cho Saddam và khách của ông ta. Có đôi lần tôi tắt tiếng tivi và nghe tiếng súng cối phá tan sự tĩnh lặng.

Rút quân

Sáng hôm sau, chúng tôi lại lên chiếc Black Hawk đến căn cứ thủy quân lục chiến ở Fallujah nằm ở vùng phía tây khô cằn của Iraq, thuộc tỉnh Anbar. Ở phần Anbar do người Sunni chiếm đóng đã diễn ra một trong những cuộc giao tranh đẫm máu nhất chống lại quân nổi dậy, và không khí doanh trại ở đây khắc nghiệt hơn nhiều so với ở Vùng Xanh; chỉ hôm trước thôi năm lính thủy đánh bộ đi tuần đã chết do bom bên vệ đường hoặc do vũ khí nhẹ của quân nổi dậy. Quân lính ở đây trông cũng ít kinh nghiệm hơn, phần lớn mới ngoài 20 tuổi, rất nhiều anh chàng mặt còn mụn và cơ thể vẫn đang lớn.

Vị tướng chỉ huy doanh trại đã thu xếp một cuộc gặp ngắn và chúng tôi nghe các sĩ quan cao cấp nói về tình trạng tiến thoái lưỡng nan của quân Mỹ: nhờ khả năng được cải thiện nên họ bắt được ngày càng nhiều thủ lĩnh quân nổi dậy, nhưng cũng giống như các băng đảng đường phố ở Chicago, cứ mỗi khi họ bắt được một tên thì có vẻ như luôn có hai tên khác sẵn sàng thay thế. Không chỉ chính trị mà điều kiện kinh tế cũng góp phần gây ra tình trạng nổi loạn - chính phủ thì bỏ mặc Anbar, còn tỉ lệ đàn ông thất nghiệp lên tới xấp xỉ 70%.

“Chỉ cần hai hay ba USD là anh thuê được bọn trẻ đặt bom rồi - một sĩ quan nói - Ở đây chừng đó là một số tiền lớn”.

Đến cuối cuộc họp thì trời hơi có sương mù nên chúng tôi phải hoãn bay đến Kirkuk. Trong khi chờ đợi, nhân viên phụ trách chính sách ngoại giao Mark Lippert đi lại nói chuyện với một sĩ quan cao cấp, còn tôi bắt chuyện với một trong những viên thiếu tá phụ trách chống phiến quân vùng này. Khi viên sĩ quan tùy tùng ra hiệu máy bay đã sẵn sàng cất cánh, tôi chúc viên thiếu tá gặp may mắn và đi ra máy bay. Mark đi ngay cạnh tôi và tôi hỏi anh thu được gì sau khi nói chuyện với viên sĩ quan cao cấp kia. “Tôi hỏi ông ta nghĩ cách tốt nhất để giải quyết tình trạng này là gì”. “Thế ông ta bảo sao?”. “Rút quân”.

Câu chuyện Mỹ can thiệp vào Iraq sẽ còn được phân tích và tranh cãi trong nhiều năm tới - thật ra đó vẫn là một câu chuyện đang dở dang. Nhưng cũng không quá sớm để rút ra một vài kết luận từ những gì chúng ta đã làm ở Iraq. Bởi khó khăn xuất hiện không chỉ do làm việc kém mà chúng còn phản ánh nhận thức sai lầm. Thực tế là gần năm năm sau sự kiện 11-9 và 15 năm sau khi Liên Xô tan rã, nước Mỹ vẫn chưa có chính sách an ninh quốc gia mang tính gắn kết.

Tại sao lại đưa quân đến Iraq chứ không phải Bắc Triều Tiên hay Myanmar? Có phải chúng ta định sử dụng sức mạnh quân sự ở bất cứ đâu có chế độ độc tài khủng bố người dân, và nếu như vậy thì phải ở lại bao lâu để đảm bảo đất nước đó có nền dân chủ vững chắc? Chúng ta cần thông qua Liên Hiệp Quốc trong mọi vấn đề hay chỉ thông qua khi họ sẵn lòng phê chuẩn các quyết định của chúng ta?...

Tôi không dám nói tôi có sẵn chiến lược lớn này trong túi. Nhưng tôi biết tôi tin vào cái gì và tôi sẽ đề xuất một vài vấn đề mà người dân Mỹ sẽ thống nhất, đó là những điểm khởi đầu cho sự đồng thuận mới.

Mùa thu năm 2002, tôi quyết định sẽ tranh cử vào thượng viện liên bang và tôi biết cuộc chiến diễn ra ở Iraq sẽ là đề tài lớn trong mọi chiến dịch vận động. Một nhóm các nhà hoạt động xã hội ở Chicago đề nghị tôi phát biểu trong một cuộc biểu tình lớn chống chiến tranh sẽ diễn ra vào tháng mười.

Trước 2.000 người tập trung ở quảng trường liên bang ở Chicago, tôi giải thích rằng không như nhiều người trong đám đông, tôi không phản đối mọi cuộc chiến tranh, rằng ông tôi đã nhập ngũ ngay sau ngày Trân Châu cảng bị ném bom. Tôi cũng nói “sau khi chứng kiến vụ giết chóc và phá hủy, khói bụi và nước mắt, tôi ủng hộ quyết tâm của chính phủ sẽ tìm kiếm và nhổ tận gốc bất cứ kẻ nào đã giết hại những người vô tội nhân danh sự tàn ác”, và “chính tôi cũng sẵn lòng cầm vũ khí để ngăn không cho thảm kịch đó tái diễn”. Cái tôi phản đối là “một cuộc chiến ngớ ngẩn, vội vàng, không dựa trên nguyên nhân nào ngoài sự giận dữ, không dựa trên nguyên tắc gì ngoài phục vụ chính trị”.

Và tôi nói tôi biết ngay cả thắng được chiến tranh Iraq thì Mỹ vẫn sẽ mất không biết bao nhiêu thời gian, bao nhiêu chi phí và không thể lường hết được hậu quả. Tôi biết nếu chúng ta xâm lược Iraq mà không có lý do cụ thể cũng như không được quốc tế ủng hộ, hành động đó chỉ thổi bùng lên ngọn lửa ở Trung Đông, khuyến khích thái độ xấu nhất chứ không phải tốt nhất của thế giới Ả Rập, cũng như đẩy mạnh quá trình tuyển mộ của Al Qaeda.



BARACK OBAMA (Nguyễn Hằng dịch)

___________________

Với Tổng thống Bush, Obama cũng có cái giống nhau. Lần đầu tiên Obama vào thăm Nhà Trắng, tổng thống đã dặn dò ông: “Ai cũng chờ anh trượt chân hết, anh hiểu không? Thế nên phải cẩn thận đấy”.

Kỳ cuối: Tương lai sáng sủa

Kỳ bầu cử đặc biệt - Kỳ 1: Cuộc đua dài hơi và tốn kém

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286078&ChannelID=2

Thứ Năm, 30/10/2008, 08:27 (GMT+7)

Kỳ bầu cử đặc biệt - Kỳ 1: Cuộc đua dài hơi và tốn kém

Nhiều cử tri chờ “bỏ phiếu vắng mặt” ở McLean, bang Virginia, ngày 25-10 - Ảnh: Reuters
TT - Ngày 4-11, nước Mỹ tiến hành cuộc bầu cử tổng thống lần thứ 56 trong lịch sử. Đây là cuộc bầu cử được chú ý vì nhiều tính chất đặc biệt của nó, ở cả hoàn cảnh kinh tế - chính trị lẫn trong các ứng viên.

Nhiều tháng qua, giới truyền thông hầu như chỉ nói đến cuộc đua giữa ứng viên Cộng hòa là thượng nghị sĩ bang Arizona John McCain và ứng viên bên Dân chủ là thượng nghị sĩ bang Illinois Barack Obama. Tuy nhiên, trên thực tế còn có bốn ứng viên khác là cựu nghị sĩ Bob Barr thuộc Đảng Tự do, mục sư Chuck Baldwin của Đảng Lập hiến, cựu nghị sĩ Cynthia McKinney của Đảng Xanh và ứng cử viên độc lập là nhà hoạt động chính trị Ralph Nader.

Nhiều yếu tố “đầu tiên”

Chuyên trang bầu cử 2008 của trang web Yahoo! News có trích dẫn một câu trong cuộc bàn luận của người sử dụng dịch vụ Yahoo!: “Chúng ta đang ở những tuần cuối của cuộc đua chính trị sẽ định hình lịch sử đất nước Mỹ”. Quả thật cuộc bầu cử năm 2008 có rất nhiều yếu tố “đầu tiên” mang tính cột mốc.

Đây là lần đầu tiên một người Mỹ gốc Phi trở thành ứng viên của một đảng lớn và là lần đầu tiên ứng viên phó tổng tống là một phụ nữ. Do đó, dù Obama hay McCain giành thắng lợi thì chiến thắng đó cũng sẽ đi vào lịch sử. Ngoài ra, đây là lần đầu tiên hai thượng nghị sĩ đương nhiệm là ứng viên hàng đầu, cả hai đều sinh ra ở nơi xa hoặc bên ngoài nước Mỹ - ông Obama sinh tại Hawaii, còn ông McCain chào đời ở Panama. Nếu chiến thắng, ông McCain sẽ trở thành tổng thống nhiệm kỳ đầu tiên già nhất trong lịch sử (72 tuổi).

Người dân TP Johns Creek, bang Georgia chờ đến lượt bỏ phiếu ngày 28-10 trong thời tiết lạnh giá -Ảnh: AP
Một điểm đáng chú ý nữa là cuộc bầu cử năm nay diễn ra cùng thời điểm với cuộc bầu cử thượng viện ở 33 bang, bầu cử hạ viện ở tất cả các bang, và bầu cử thống đốc ở 11 bang. Ngoài ra là vô số cuộc bầu cử cấp địa phương. Sau 18 tháng chạy đua dài hơi và tốn kém, các ứng viên và cả nước Mỹ hồi hộp bước vào ngày quyết định tương lai của nước Mỹ trong ít nhất bốn năm tới.

Rủ nhau đi bầu sớm

Các cuộc bỏ phiếu sớm diễn ra từ ngày 30-9 tại các bang. Tính đến nay đã có 34 bang ở Mỹ cho phép công dân đi bỏ phiếu sớm hoặc tổ chức bỏ phiếu vắng mặt (những người không có mặt tại bang trong ngày bầu cử đi bỏ phiếu trước). CNN cho biết tỉ lệ người đi bỏ phiếu sớm đang đạt mức kỷ lục. Bang Georgia cho biết tính đến ngày 28-10 đã có tới hơn 1 triệu cử tri toàn bang đi bỏ phiếu. Bốn năm trước, con số này chỉ hơn 422.000 người. Chính quyền bang Georgia giải thích hiện tượng này là do chính quyền không bắt buộc người dân phải đưa ra lý do để bỏ phiếu sớm hoặc phải bỏ phiếu vắng mặt.

Tại bang Bắc Carolina - chiến trường đầy căng thẳng giữa ông Obama và ông McCain - hơn 1,2 triệu cử tri, tương đương 20% tổng số cử tri đăng ký, đã đi bỏ phiếu. Trong khi đó ở bang Florida con số này là 1 triệu người. Chính quyền Florida dự báo số người bỏ phiếu vắng mặt cũng sẽ đạt khoảng 1 triệu. “Mọi người thật sự muốn đảm bảo họ có cơ hội bỏ phiếu” - một quan chức chính quyền địa phương cho biết.

Ở nhiều bang, người dân phải đứng chờ hàng giờ để được bỏ phiếu. Dự báo có khoảng 1/3 tổng số cử tri toàn quốc đi bỏ phiếu sớm so với tỉ lệ 1/5 của năm 2004. Theo các chuyên gia phân tích chính trị Mỹ, lý do chính khiến người Mỹ đổ xô đi bỏ phiếu sớm là phần lớn đều quá sốt ruột với tình hình kinh tế khó khăn hiện tại. Đi bỏ phiếu là sự khẳng định họ nóng lòng muốn có một chính quyền mới, những chính sách mới để giúp nước Mỹ thoát khỏi khủng hoảng nhà đất - tài chính.

Khởi động từ năm 2002

Cuộc đua năm 2008 thật ra “rục rịch” từ... năm 2002 khi báo New York Times dự đoán thượng nghị sĩ Hillary Clinton sẽ tranh cử năm 2008. Tháng 7-2004, lần đầu tiên thế giới biết đến thượng nghị sĩ Barack Obama khi ông phát biểu tại hội nghị toàn quốc của Đảng Dân chủ. Lập tức một số nhân vật Đảng Dân chủ bắt đầu dự báo ông Obama sẽ tranh cử năm 2008.

Tháng 3-2006, cuộc bỏ phiếu đầu tiên lựa chọn ứng viên Cộng hòa diễn ra. Sau đó, một số nhân vật Đảng Dân chủ tuyên bố sẽ tranh cử. Tháng 11-2006, một số ứng viên, trong đó có ông John McCain, tuyên bố thành lập ủy ban thăm dò bầu cử. Một tháng sau, ông Obama và bà Clinton tuyên bố ý định tranh cử. Đến tháng 10-2007, cuộc đua chính thức bắt đầu với sáu ứng cử viên hàng đầu.

Mới đây, báo Times Online dẫn nguồn báo cáo của một số tổ chức chính trị ước tính cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm 2008 tiêu tốn tới 2,4 tỉ USD, cao hơn hai lần so với hồi năm 2004. Tổng chi phí của cả bầu cử tổng thống và bầu cử quốc hội dự kiến lên đến 5,3 tỉ USD, một kỷ lục từ trước đến nay. Theo số liệu của BBC, cho đến ngày 15-10-2008, ứng cử viên Barack Obama đã quyên góp được hơn 659 triệu USD và tính đến cuối tháng chín đã tiêu 391 triệu USD. Ứng cử viên John McCain chỉ quyên góp được hơn 316 triệu USD và đã tiêu 214,5 triệu USD.
BBC dẫn lời một số chuyên gia bình luận việc người Mỹ đổ xô đi bầu cử sớm sẽ khiến ông McCain càng gặp nhiều khó khăn hơn trong nỗ lực thu hẹp cách biệt với ông Obama. Các cuộc khảo sát của Time, Reuters, Zogby… đều cho thấy ông Obama đang dẫn trước ông McCain với tỉ lệ phần trăm lên đến hai chữ số.

Trong các cuộc bầu cử lần trước, cứ năm cử tri có một người đưa ra quyết định vào những tuần cuối cùng, và những sự kiện bất ngờ như một cuộc khủng hoảng chính sách ngoại giao - được mệnh danh là “sự ngạc nhiên tháng 10” - có thể ảnh hưởng đến kết quả bầu cử. Thấm thía nhất bài học này có lẽ là ứng viên Dân chủ John Kerry trong cuộc bầu cử năm 2004. Tuần cuối trước ngày bầu cử, một đoạn băng video của trùm khủng bố Osama Bin Laden xuất hiện trên mạng nhắc nhở rằng nước Mỹ đang không an toàn khiến ông Kerry mất thế thượng phong dù dẫn điểm trước đó.

Bầu cử gián tiếp

Hệ thống bầu cử gián tiếp được gọi là cử tri đoàn và được các nhà soạn thảo hiến pháp Mỹ lập ra năm 1787. Theo lý thuyết, các đại cử tri có quyền bầu chọn bất kỳ ứng viên nào, nhưng trên thực tế họ đã cam kết từ trước sẽ bầu cho chỉ một ứng viên.

Tùy thuộc dân số mà mỗi bang của Mỹ có một số nhất định đại cử tri trong cử tri đoàn. Thông thường số lượng đại cử tri mỗi bang bằng với tổng số thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ của bang đó. Ở hầu hết các bang đều áp dụng quy tắc người thắng cuộc được tất cả, có nghĩa là ứng viên nào được nhiều phiếu phổ thông nhất cũng nhận được toàn bộ phiếu đại cử tri bang đó. Bang đông dân nhất, California, cũng là bang có nhiều phiếu đại cử tri nhất: 55 phiếu. Trong khi đó một số bang nhỏ chỉ có ba phiếu đại cử tri.

Đến ngày 15-12, 538 đại cử tri sẽ họp tại 50 bang và thủ đô Washington để bỏ phiếu lựa chọn tổng thống. Gần như hiếm khi có một đại cử tri nào phạm tội “bội tín”: không bầu chọn cho liên danh tranh cử thuộc đảng của mình. Một tháng sau lá phiếu đại cử tri, quốc hội sẽ nhóm họp tuyên bố người đắc cử. Để giành thắng lợi, một ứng viên phải giành được ít nhất 270 phiếu đại cử tri (đa số). Nếu không ứng viên tổng thống nào giành được đa số phiếu đại cử tri, hạ viện sẽ quyết định sự lựa chọn. Tương tự, chức vụ phó tổng thống sẽ được thượng viện chọn nếu không ứng cử viên nào được đa số phiếu.

Một điểm yếu của hệ thống bầu cử đại cử tri đoàn là một ứng viên trở thành tổng thống không cần đạt được đa số phiếu phổ thông mà chỉ cần đa số phiếu của cử tri đoàn là được. Điển hình là cuộc bầu cử năm 2000 khi tổng thống hiện tại George Bush của Đảng Cộng hòa giành thắng lợi trước đối thủ Dân chủ Al Gore. Ông Al Gore giành được 48,38% phiếu phổ thông cả nước, trong khi ông Bush chỉ được 47,87%. Nhưng Al Gore vẫn thua do chỉ nhận được 266 phiếu đại cử tri trong khi ông Bush nhận được 271 phiếu. Bang tạo bước ngoặt là Florida, nơi mà toàn bộ 25 đại cử tri thuộc về ông Bush, dù con số chênh lệch phiếu phổ thông ở đây chỉ là 537 phiếu.

Do đó, nhiều người chỉ trích hệ thống bầu cử đại cử tri đoàn là thiếu dân chủ và trao cho một số bang không nghiêng hẳn về phe Dân chủ hay Cộng hòa lợi thế lựa chọn tổng thống. Còn những người ủng hộ lại cho rằng hệ thống này là đặc điểm quan trọng của hệ thống liên bang, và bảo vệ quyền lợi của các bang nhỏ.

HIẾU TRUNG tổng hợp

Thứ Ba, 21/10/2008, 07:51 (GMT+7)

Ứng viên Obama lập kỷ lục gây quỹ

Người ủng hộ giơ cao tờ giấy bạc giả in hình ứng viên Obama tại Fayetteville, bang North Carolina, ngày 19-10 - Ảnh: Reuters
TT - Ngoài việc giành được sự ủng hộ của cựu ngoại trưởng Colin Powell, ứng viên tổng thống đảng Dân chủ Barack Obama đã gây được khoản quỹ kỷ lục lên tới 150 triệu USD trong tháng 9-2008. Kỷ lục này, theo AFP, đã xô đổ kỷ lục quyên góp 66 triệu USD đạt được trong tháng tám của chính ông Obama.

Với số tiền quyên góp khổng lồ này, ứng viên Obama có thể tiếp tục chiến dịch lấn sâu vào những bang vốn được coi là truyền thống của phe Cộng hòa như North Carolina, West Virginia, Kentucky và Georgia. Theo Guardian, phía ông Obama thậm chí đã tung tiền để tranh cử ở cả hai bang nhỏ ở Montana và North Dakota (cả hai tổng cộng có sáu phiếu đại cử tri) vốn là đất truyền thống của phe Cộng hòa.

Trước đó, phe Obama đã đẩy mạnh quảng cáo ở ít nhất chín bang từng bỏ phiếu cho ông George Bush vào năm 2004. Trong khi đó, ông McCain hiện chỉ “đua sức” ở bốn bang mà đảng Dân chủ từng thắng năm 2004: Pennsylvania, New Hampshire, Wisconsin và Minnesota. Thăm dò hôm 19-10 của Gallup cho thấy ông Obama đang dẫn trước ông McCain với khoảng cách khoảng 10 điểm và có lợi thế ở nhiều bang truyền thống của đảng Dân chủ.

Quyết định ủng hộ công khai ông Obama của cựu ngoại trưởng Colin Powell, một thành viên đảng Cộng hòa, được coi là lợi thế lớn cho ông Obama. Tướng Colin Powell, chủ tịch hội đồng tham mưu liên quân da màu đầu tiên của nước Mỹ, là một người có uy tín trên chính trường. Nhiều chuyên gia đánh giá ông Powell hoàn toàn có cơ hội trở thành tổng thống nếu quyết định tham gia tranh cử.

P.LÂM

Chủ Nhật, 28/09/2008, 08:40 (GMT+7)

Ứng viên tổng thống Mỹ tranh luận trên truyền hình:

Barack Obama thắng thế

TNS Obama (phải) được xem là giành thắng lợi trong cuộc tranh luận đầu tiên -Ảnh: Reuters

TT - Cuộc tranh luận đầu tiên, kéo dài 90 phút, giữa hai ứng viên tổng thống Mỹ cuối cùng đã diễn ra đúng hẹn vào sáng 27-9 (giờ VN) tại ĐH Mississippi. Không nhiều kịch tính nhưng phần lợi thế đã nghiêng về ứng viên Dân chủ Barack Obama.

Việc không thể hiện được nhiều trong cuộc tranh luận là một bất lợi cho ứng viên John McCain, người vẫn luôn tự tin vào vốn kinh nghiệm về chính sách đối ngoại và an ninh của mình.

Trọng tâm của cuộc tranh luận là chính sách đối ngoại và an ninh. Tuy vậy, trước tình hình nóng bỏng của cuộc khủng hoảng tài chính, vấn đề giải pháp cứu trợ cho cuộc khủng hoảng cũng được đề cập và chiếm tới gần phân nửa thời gian tranh luận.

Như thường lệ, cuộc tranh luận là nơi các ứng viên chỉ trích lẫn nhau. TNS Obama chỉ trích ông McCain là người ủng hộ ông Bush trong 90% các chính sách, sai lầm trong phán đoán về cuộc chiến tại Iraq. Ứng viên Đảng Dân chủ chỉ trích ông McCain về kế hoạch định giảm thuế tới 30 tỉ USD cho những người giàu và khiến khoảng 200 triệu người có thu nhập trung bình ra ngoài cuộc. Ông Obama cam kết cắt giảm thuế cho 95% các gia đình lao động. TNS của đảng Cộng hòa trong khi đó chỉ trích đối thủ sai lầm trong quan điểm về việc tăng quân tại Iraq…

Trong cuộc tranh luận, cả hai ứng viên đều đồng ý rằng dự luật cứu trợ sẽ gây áp lực cho vị tổng thống kế tiếp và sẽ buộc họ phải cắt giảm chi tiêu. Khi được hỏi về gói giải pháp cứu trợ 700 tỉ USD cho nền kinh tế, ông Obama cho rằng đó chính là “lời tuyên án” đối với tám năm cầm quyền của Đảng Cộng hòa và chỉ trích ông McCain là người đồng quan điểm với ông Bush một loạt vấn đề.

Tạp chí Time trước đó tiết lộ rằng thỏa thuận giữa hai đảng về gói cứu trợ đã không đạt được hôm 25-9 vì ông McCain không thể hiện được nhiều và “im lặng” trong cuộc gặp giữa các ứng viên tại Nhà Trắng với ông Bush và Bộ trưởng Tài chính Henry Paulson. Ứng viên Obama trong khi đó đã liên tục đặt câu hỏi chất vấn khiến phe Cộng hòa e ngại dự luật được thông qua có thể bị coi là chiến thắng của phe Dân chủ.

Trong đối ngoại, cả hai ứng viên đều khẳng định sẽ có một chính sách cứng rắn hơn với nước Nga. Cả hai đều cho rằng chính sách với Nga cần được đánh giá lại vì một nước Nga trỗi dậy, “hung hăng” sẽ là mối đe dọa đối với hòa bình và ổn định. Ông McCain chỉ trích ông Obama là ngây thơ trong những phản ứng đầu tiên quanh cuộc xung đột Nga - Gruzia. Về vấn đề Iran, TNS McCain chỉ trích ông Obama vì từng bày tỏ ý định sẵn sàng đàm phán với nhà lãnh đạo của Iran mà không cần bất cứ điều kiện gì. Ông Obama phản đối phê phán này và cho rằng với tư cách tổng thống, ông có thể “gặp bất cứ ai… sẽ giúp nước Mỹ an toàn hơn”.

Ngay sau cuộc tranh luận, cả hai phe đều đưa ra tuyên bố nói ứng viên của mình giành thắng lợi. David Plouffe, người điều hành chiến dịch của ông Obama, tuyên bố “đó là chiến thắng của Barack Obama ngay trên sân nhà của McCain… Obama đưa ra những thay đổi cho nền kinh tế và chính sách đối ngoại”. Giám đốc truyền thông của ứng viên bên Cộng hòa thì cho rằng TNS McCain thắng vì “kiểm soát xuyên suốt được cuộc tranh luận dù đó là vấn đề kinh tế, thuế, chi tiêu, Iran hay Iraq”.

Thăm dò sau tranh luận của CNN cho thấy 51% cử tri nói ông Obama tranh luận tốt hơn, trong khi chỉ 38% chọn ông McCain. Trong lĩnh vực đối ngoại, một thế mạnh của ứng viên McCain, cử tri cũng lựa chọn ông Obama hơn với 52%, trong khi ông McCain chỉ được 41%. Về kinh tế, ông Obama vượt hẳn với 58%, còn ông McCain chỉ giành được 37%.

Bầu chọn trên trang bầu cử của CNN cho thấy phần lớn cử tri chọn ông Obama được điểm B, trong khi ông McCain chỉ được điểm D. Bầu chọn của CBS cho thấy 39% chọn ông Obama là người thắng, 25% cho ông McCain và 36% cho là hòa.

THANH TUẤN

Thứ Sáu, 26/09/2008, 07:49 (GMT+7)

Đường đua vào Nhà Trắng: Chủ đề kinh tế nóng bỏng

Ông McCain xem sản phẩm của Nhà máy Nova Machine ở Ohio hôm 23-9. Ông tỏ ra chú ý hơn đến vấn đề kinh tế - Ảnh: Reuters
TT - Trong một động thái bất ngờ, ứng viên tổng thống Mỹ John McCain (Đảng Cộng hòa) tuyên bố sẽ tạm hoãn các hoạt động tranh cử và kêu gọi đối thủ Barack Obama hoãn cuộc tranh luận trên truyền hình đầu tiên của họ (dự định vào tối 26-9) cho đến khi quốc hội hoàn tất được kế hoạch bình ổn thị trường tài chính nước này.

Hiện yêu cầu này đã bị ứng viên Dân chủ Obama bác bỏ vì cho rằng đây là lúc cử tri cần nghe tiếng nói từ các ứng viên tổng thống hơn bao giờ hết. Các thăm dò cho thấy ông Obama đang vượt McCain trong các vấn đề kinh tế.

Cuộc thăm dò của NBC News/Wall Street Journal cho thấy 46% cử tri cho rằng ông Obama sẽ cải thiện nền kinh tế tốt hơn trong khi chỉ có 34% cử tri tin tưởng khả năng này của ông McCain. 35% cử tri cũng tin rằng ông Obama sẽ giải quyết cuộc khủng hoảng tài chính tốt hơn so với 30% ủng hộ ông McCain. Về tổng thể, tỉ lệ ủng hộ cử tri đang nghiêng về ông Obama với 48% so với 46% của ông McCain.

Thượng nghị sĩ Obama cho rằng họ có thể vừa làm việc với quốc hội trong khi vẫn tiếp tục vận động vì “một phần công việc của tổng thống là khả năng làm được nhiều việc cùng lúc”. Cả hai ứng viên tổng thống hiện đều tuyên bố muốn có một giải pháp chung của cả hai đảng cho cuộc khủng hoảng tín dụng. Cuộc khủng hoảng tài chính hiện đã bao trùm lên cuộc đua vào Nhà Trắng và cả hai ứng viên hiện đều cố chứng tỏ khả năng lãnh đạo của mình trong vấn đề này.

Các sử gia cho rằng ngay trong thời kỳ nội chiến Mỹ, giai đoạn đại khủng hoảng và Chiến tranh thế giới thứ II cũng không có việc các ứng viên tổng thống ngưng các chương trình vận động tranh cử của mình. Hiện ủy ban phụ trách các cuộc tranh luận tổng thống và ĐH Mississippi - nơi diễn ra cuộc tranh luận - đều tuyên bố vẫn chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc tranh luận.

Trong lúc này đã có những tín hiệu khả quan từ quốc hội khi các nghị sĩ Mỹ sắp đạt được thỏa thuận quanh dự luật về ứng cứu tài chính trị giá 700 tỉ USD. Reuters trích lời chủ tịch Ủy ban tài chính Hạ viện Mỹ Barney Frank tuyên bố các nghị sĩ Đảng Dân chủ đã thống nhất được về dự luật và sẽ có cuộc gặp với phe Cộng hòa trong sáng 25-9.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ George Bush phát biểu trên truyền hình nói rằng người dân Mỹ không có lựa chọn nào ngoài việc tiến hành gói cứu trợ 700 tỉ USD để cứu thị trường tài chính. Ông cảnh báo nền kinh tế sẽ rơi vào cuộc suy thoái “dài và đau đớn” nếu gói cứu trợ không được thông qua. Trong ngày thứ năm (25-9) ông Bush có cuộc gặp khẩn cấp với hai ứng viên tổng thống và các nhà lãnh đạo quốc hội để bàn thảo chi tiết của gói hỗ trợ.

THANH TUẤN

Thứ Sáu, 31/10/2008, 09:30 (GMT+7)

Kỳ bầu cử đặc biệt - Kỳ 2: Hai ứng viên khác biệt

TT - Lâu lắm rồi cử tri Mỹ mới phải lựa chọn một ứng viên trong số hai ứng viên khác biệt nhau “một trời một vực”.

Ứng viên Obama vận động tranh cử tại Florida ngày 29-10. Ông tạo được niềm tin vì chọn đúng khẩu hiệu “Chúng ta cần sự thay đổi” - Ảnh: Reuters
Ứng viên John McCain nói chuyện về kế hoạch của ông cho an ninh quốc gia Mỹ tại Tampa, bang Florida ngày 29-10. Ông chọn khẩu hiệu “Vượt thử thách” vì dựa vào quá khứ phục vụ quân đội - Ảnh: Reuters

>> Kỳ 1: Cuộc đua dài hơi và tốn kém

Sáng 5-11, dân chúng Mỹ cũng như hàng triệu người khác trên toàn cầu sẽ biết ai là vị tổng thống thứ 44 của nước này. Hẳn phản ứng cũng sẽ rất khác nhau. Nếu thượng nghị sĩ (TNS) John McCain thắng, nước Mỹ sẽ tiếp tục một chính sách không khác gì mấy so với triều đại George Bush tám năm qua: sẽ tiếp tục chiến tranh trường kỳ chống “khủng bố”, sẽ tiếp tục giảm thuế cho giới tư bản tài phiệt, sẽ khai thác hơn nữa các mỏ dầu và khí đốt trên đất Mỹ, và nhất là sẽ không có thay đổi gì về chính sách bảo hiểm y tế cho người nghèo.

Nếu TNS Barack Obama thắng, không những đa số người Mỹ mà nhiều nơi trên thế giới cũng sẽ ăn mừng một kỷ nguyên mới ít nhất về hai phương diện. Chính sách của Mỹ sẽ có nhiều thay đổi: Mỹ sẽ rút khỏi Iraq, sẽ chủ tâm tìm các nguồn nhiên liệu mới để bớt bị lệ thuộc xăng nhập từ nước ngoài, sẽ tăng thuế người giàu và giảm thuế cho người nghèo, sẽ tăng bảo hiểm y tế cho những ai hiện không có bảo hiểm, và chính sách ngoại giao sẽ đặt nặng thương thuyết hơn là dùng vũ lực.

Quan trọng hơn, nước Mỹ sẽ phục hồi uy tín đã mất trong những năm qua: những ai có cảm tình với Mỹ sẽ hãnh diện hơn khi thấy nền dân chủ này thật sự tăng trưởng, vì đã vượt qua được quá khứ kỳ thị chủng tộc để bầu một người da đen làm tổng thống.

Xuất thân khác biệt

Ngay từ bước đầu, hai TNS McCain và Obama đã khởi sự từ hai chỗ đứng khác nhau: ông McCain, 71 tuổi, xuất thân từ một gia đình có truyền thống hải quân từ ba đời và có một quá trình công vụ từ thời cuộc chiến VN. Hơn 20 năm qua, ông McCain đã đại diện cho tiểu bang Arizona ở thượng viện.

Năm 2000, ông McCain lần đầu ra tranh cử ghế tổng thống, nhưng bị phe George Bush hạ “độc thủ” ở bang South Carolina. Tám năm qua, ông đã cẩn thận đánh bóng sự nghiệp hòng thay thế ông Bush, nên khi tuyên bố tranh cử ông đã có sẵn một thế đứng thượng phong, một uy tín gần gũi với làng báo, cũng như một số khá đông ủng hộ viên sẵn có.

TNS Obama, 46 tuổi, tốt nghiệp Trường luật Harvard, là một TNS “mới tinh” từ bang Illinois, chỉ ngồi ở Thượng viện Mỹ vừa được hai năm. Trước đó, ông đã là nghị sĩ tiểu bang, dạy môn luật hiến pháp tại ĐH Illinois, làm việc tổ chức cộng đồng ở Chicago. Về gia cảnh, cha ông Obama là người Kenya, sang Mỹ du học và gặp mẹ ông, người da trắng sinh quán từ bang Kansas, do đó ông Obama là người “pha chủng tộc”, một dữ kiện khá độc đáo vì cho tới năm 1967, nhiều tiểu bang ở Mỹ vẫn còn cấm hai người khác chủng tộc kết hôn với nhau. Bố mẹ ông ly dị từ khi ông còn nhỏ và ông đã lớn lên ở nhiều nơi, kể cả Hawaii và Indonesia.

Hai quá khứ, hai thế hệ, hai hoàn cảnh và cũng vì vậy hai tư duy, hai chương trình hành động khác nhau ngay từ đầu.

Cách vận động khác hẳn

TNS Obama nhấn mạnh ngay từ đầu là sẽ tranh cử với chương trình hướng về tương lai và với chiến lược quy tụ càng nhiều giới khác nhau càng tốt. Nói cách khác, đó là một chính sách mới, không chỉ dựa vào những phương cách cũ. Từ đó, êkip tranh cử của ông đặt nặng về hòa giải, hòa hợp với những thành phần trước đây ít khi ngồi lại với nhau: da trắng - da đen, già - trẻ, giàu - nghèo, tôn giáo khác nhau...

Điểm nổi bật ngay từ đầu là tư thế “chống chiến tranh Iraq” của Obama. Từ năm 2002, khi còn là TNS tiểu bang, ông đã can đảm chống chính quyền Bush đem cuộc chiến vào Iraq và ông cảnh cáo là đánh Iraq sẽ làm nước Mỹ sa lầy đến không có lối thoát. Ông chủ trương kêu gọi thế hệ trẻ - những người thường ít tham gia chính trị, quan tâm hơn đến vận mệnh đất nước và phương tiện hữu hiệu nhất với thế hệ này là Internet. Về ngân quỹ tranh cử, Obama nhắm vào thành phần có lợi tức trung bình và từ chối nhận tiền của những người “vận động hành lang” chuyên nghiệp.

TNS McCain, ngược lại, chú trọng vào những hậu thuẫn mà ông đã vun xới từ hai, ba thập niên qua: giới tư bản lớn, giới báo chí từng có thiện cảm với ông và thế hệ tương đối lớn tuổi hơn, những người còn nhớ cuộc chiến tại VN khi ông được coi là một anh hùng.

Vì thế, chính sách của TNS McCain cũng đậm màu quá khứ: chủ trương tiếp tục cuộc chiến ở Iraq cho tới khi “thành công” tiêu diệt được quân khủng bố, tiếp tục chính sách kinh tế có lợi cho người giàu để hi vọng họ sẽ tạo thêm công ăn việc làm cho người nghèo, vẫn để bảo hiểm y tế trong tay các doanh nghiệp tư nhân và nhất là vẫn để “kinh tế thị trường” điều khiển mọi lĩnh vực trong xã hội.

Từ đó, phương pháp vận động của McCain cũng theo những lề lối cũ: dựa vào những mạnh thường quân đóng góp nhiều tiền, dựa vào những khối cử tri thường xuyên như những người đã về hưu, cử tri có khuynh hướng bảo thủ và dùng các phương tiện truyền thống chứ ít dùng tới Internet. Ngay chính ông McCain cũng chưa rành lắm về email chứ đừng nói tới Facebook hoặc những gì mới mẻ hơn.

Quan trọng hơn cả có lẽ là tổ chức trong nội bộ cũng như tổ chức để đưa người đi bầu, và ở điểm này, hai ứng viên cũng khác nhau hẳn. Phe ông McCain tổ chức rất yếu và không có đoàn kết nội bộ. Về nhân sự, ông đã phải thay người chỉ huy tới ba lần, và nhiều người thân cận với ông từ xưa cũng đã rũ áo ra đi vì lủng củng nội bộ hoặc bất đồng quan điểm. Về chủ trương, phe McCain đã không tạo được một thông điệp thuần nhất: lúc thì “đánh” ông Obama là chủ hòa, lúc lại tố đối thủ là thiên tả, “xã hội chủ nghĩa” (socialist) đòi “chia sẻ tài sản” của dân, lúc lại dùng đòn chê bai là thiếu kinh nghiệm nhưng lại tự mâu thuẫn khi chọn bà thống đốc Sarah Palin làm ứng viên phó tổng thống vì bà này còn ít kinh nghiệm hơn cả Obama.

Ngược lại, êkip Obama rất đồng nhất, từ nhân sự tới phương pháp tới thông điệp cho cử tri. Ngay từ đầu, Obama nhấn mạnh đây là một thế hệ mới nắm ngọn đuốc đi vào thế kỷ 21 và gạt bỏ những phương thức từng chia rẽ người dân trong quá khứ.

Ngay cả vấn đề bình đẳng chủng tộc, thông điệp của Obama là một thế hệ “hợp chủng” chứ không còn “tranh đấu” như trong thời cách mạng nhân quyền (The civil rights movement) của thế hệ cha ông. Thông điệp hướng về tương lai chứ không về quá khứ, chủ trương quy tụ nhiều thành phần khác nhau chứ không chỉ nhắm tới những đồng minh cố hữu, và dùng những phương pháp hiện đại chứ không chỉ theo “lề lối cũ”.

Trẻ điềm tĩnh, già nóng nảy

Tính cách của hai người cũng khác nhau xa: Obama bình tĩnh, đắn đo, nghiêm túc và “phẳng lặng như mặt hồ”; trong khi McCain nóng nảy, dễ mất bình tĩnh, quyết định nhiều khi bốc đồng, thiếu đắn đo… nên hay dễ gây ra hoàn cảnh tiền hậu bất nhất.

Lấy ba lần tranh luận tay đôi giữa hai ứng viên làm ví dụ. TNS McCain tỏ vẻ khinh thường đối thủ ra mặt, không thèm nhìn Obama, có lúc còn gọi người đối diện với mình là “tên ấy” (that one!), nhăn nhó, trợn mắt hoặc cười khẩy khi Obama nói và luôn nhắc nhớ cử tri về thành quả của ông từ thời chiến tranh VN.

Trong khi đó, TNS Obama rất điềm đạm trong cả ba buổi, lịch sự với đối thủ, ăn nói từ tốn không khi nào lớn tiếng và không tỏ ra mất bình tĩnh lúc nào cả. Chính sách của Obama là hướng về tương lai, giải quyết các vấn đề sắp tới chứ không đánh lại cuộc chiến đã qua. Tóm lại, chứng kiến hai đối thủ sau bốn giờ rưỡi tay đôi thư hùng, với số khán giả trung bình khoảng 40 triệu ở Mỹ, đa số cử tri cảm thấy ấm cúng, tin tưởng vào Obama hơn là “ông bác già” khó tính và đôi khi lẩm cẩm nữa. Nhìn vào cách hai người xử sự cũng như điều khiển êkip của mình, nhiều người Mỹ đã nhận xét là nếu ông Obama trị quốc như ông đã điều khiển cuộc tranh cử thì nước Mỹ sẽ may mắn lắm.

Chính quyền các cấp đang tiên đoán năm nay số cử tri đi bầu sẽ đạt kỷ lục vì cuộc bầu phiếu lịch sử này không mấy khi xảy ra trong đời mỗi người. Nhiều người trẻ cũng đã nói rõ muốn đi bầu cho một tổng thống da đen đầu tiên của Mỹ, để sau này khi con cháu hỏi họ sẽ hãnh diện khoe rằng đã hiên ngang bỏ phiếu cho Barack Hussein Obama.

Obama chi đậm cho quảng cáo

Chỉ còn năm ngày trước ngày bầu cử, ứng viên Obama đã tung ra chiến dịch quảng cáo dài tới 30 phút trên bảy kênh truyền hình lớn của Mỹ như NBC, CBS, Fox và Univision vào các giờ vàng. Đây là lần đầu tiên kể từ 16 năm qua có một ứng viên sử dụng hình thức quảng cáo này do chi phí quá cao. Đoạn quảng cáo ước tính tốn khoảng 5 triệu USD.

Từ khi nhận được đề cử chính thức của Đảng Dân chủ cho đến ngày 25-10, ông Obama đã chi 205 triệu USD cho quảng cáo trên truyền hình, gần gấp đôi so với 119 triệu USD của ông McCain. Theo BBC, trung bình mỗi ngày phía ông Obama có khoảng 7.700 lượt quảng cáo trên truyền hình, gấp đôi số lượng của McCain.

Thăm dò của CNN nói Obama đang dẫn 8 điểm (51-43%) so với ứng viên McCain trên phạm vi cả nước. Cũng theo tính toán của kênh truyền hình này, ứng viên Obama hiện chắc giành được khoảng 286 phiếu đại cử tri, McCain giành được khoảng 163 trong khi còn khoảng 89 phiếu đại cử tri tranh chấp giữa cả hai. Các ứng viên cần giành được 270 phiếu đại cử tri để thắng cử.

Thanh Tuấn

VŨ ĐỨC VƯỢNG (San Francisco)

Thứ Bảy, 01/11/2008, 04:25 (GMT+7)

Kỳ bầu cử đặc biệt - Kỳ 3: Kinh tế hay quân sự quyết định lá phiếu?

TT - Trong cuộc bầu cử năm 2004, vấn đề khủng bố, an ninh được coi là tâm điểm. Kinh tế dù quan trọng nhưng không có vị trí hàng đầu tuyệt đối. Giờ thì gió đã đổi chiều…

Ứng viên Barack Obama (trái) cậy nhờ cựu tổng thống Bill Clinton để thu hút cử tri tại Florida, ngày 29-10 - Ảnh: Reuters

>> Kỳ 1: Cuộc đua dài hơi và tốn kém
>> Kỳ 2: Hai ứng viên khác biệt

Vào ngày đông giá rét cách đây 21 tháng (2-2007), TNS bang Illnois Barack Hussein Obama chính thức tuyên bố chạy đua vào Nhà Trắng tại thủ phủ Springfield của bang Illinois. Thông điệp chính của ông khi đó là sẽ chấm dứt cuộc chiến tại Iraq và kêu gọi quân đội Mỹ phải rút quân từng bước bắt đầu từ tháng 3-2008. Mối quan tâm chính của cử tri Mỹ khi đó chính là vấn đề an ninh.

“Miếng gân gà” Iraq

21 tháng trước kinh tế Mỹ vẫn đang trong giai đoạn phát triển tốt. Bất chấp những chỉ trích đối với chính quyền George Bush, kinh tế Mỹ trong giai đoạn 2001-2007 giữ được mức tăng trưởng trên 2,2%/năm - mức cao nhất trong các nước phát triển. Nền kinh tế Mỹ tăng 19% kể từ khi ông Bush thay ông Clinton làm chủ Nhà Trắng. Trong thời gian này Pháp chỉ tăng được 14%, Nhật 13%, còn Đức và Ý chỉ có 8%. Những vết nứt khổng lồ phía dưới của hệ thống tài chính, tín dụng Phố Wall vẫn chưa hề lộ diện.

Thời điểm đó cuộc tranh cãi lớn nhất trên chính trường Mỹ là vấn đề khủng bố và an ninh. Với người dân, vấn đề quan tâm nhất là khi nào quân đội sẽ rút khỏi Iraq do số binh sĩ thiệt mạng ở chiến trường này đã trên 3.000, trong khi các cuộc đánh bom tự sát ở Baghdad vẫn xảy ra mỗi ngày. Tranh cãi nóng bỏng nhất của giới trí thức, chính trị gia và báo giới là cách nào để nước Mỹ thoát khỏi vũng lầy ở Iraq - cuộc chiến đã ngốn khoảng 1.000 tỉ USD của nước Mỹ và gây tổn hại khoảng 3.000 tỉ USD cho nền kinh tế Mỹ.

Tất cả đều thấy ở đó là một bế tắc giữa một đằng là bỏ cuộc (nguy cơ khủng bố tiếp tục xâm chiếm lại, mất mặt và suy yếu vị thế ở Trung Đông) và ở lại (tốn kém chi phí, bế tắc giải pháp an ninh, chính trị lâu dài). Iraq gần như rơi vào cuộc nội chiến giữa các nhóm Shiite và Sunni trong khi chính quyền Mỹ không có cách nào để đối phó. Lá bài của tổng thống Mỹ khi đó là việc tăng năm sư đoàn quân (20.000 lính) cùng việc đưa tướng Patreaus làm tư lệnh quân đội Mỹ ở Iraq.

Ngoài Iraq, nước Mỹ còn đau đầu với vấn đề hạt nhân của Iran và CHDCND Triều Tiên, hệ thống phòng thủ tên lửa ở châu Âu cùng nguy cơ đối đầu với nước Nga đang trỗi dậy nhờ sức mạnh dầu mỏ. Tất cả những thách thức đó tạo ra lợi thế nhất định cho TNS John McCain, một người có nhiều kinh nghiệm về đối ngoại, quân sự. Các cử tri đều nhìn nhận McCain sẽ là người tổng tư lệnh thích hợp cho quân đội Mỹ, khi có đến 75% tin tưởng ông sẽ đưa ra quyết định đúng khi phải bảo vệ đất nước khỏi bị lực lượng khủng bố tấn công.

Ngược lại, Obama là người hầu như không có chút kinh nghiệm nào trong lĩnh vực đối ngoại và quân sự. Ông mới có nhiệm kỳ đầu trong thượng viện và kinh nghiệm chủ yếu của ông là thời gian làm công tác xã hội và giảng dạy. Thậm chí một điểm rất nóng trong chính sách an ninh Mỹ là Iraq thì ông Obama cũng chưa từng tới đó bao giờ. Ngay cả trong vấn đề kinh tế, ông cũng bị đánh giá là non kinh nghiệm.

Gió xoay chiều

Ứng viên phó tổng thống Đảng Cộng hòa Sarah Palin dắt chồng đi vận động tại Bowling Green, bang Ohio, ngày 29-10. Bà sử dụng hình ảnh gia đình đầm ấm và đông đúc để lấy lòng cử tri ngoan đạo - Ảnh: AP

Đến tận đầu tháng sáu năm nay, khi chỉ dấu của cuộc khủng hoảng tín dụng dù đã hé lộ từ tám tháng trước đó, các cuộc thăm dò của Rasmussen vẫn cho thấy TNS McCain được tin tưởng hơn TNS Obama trong cả vấn đề kinh tế và an ninh quốc gia. Tỉ lệ ủng hộ McCain trong vấn đề an ninh khi đó là 51% so với 31% của Obama. Trong vấn đề kinh tế, tỉ lệ cũng là 47-41% nghiêng về McCain. Về cuộc chiến ở Iraq là 49-37%, thuế là 44-38%. Cho đến tháng tám, McCain vẫn dẫn trước Obama chín lĩnh vực trong tổng số các vấn đề quan trọng nhất của cuộc bầu cử.

Tuy vậy, gió đã nhanh chóng đổi chiều khi cuộc khủng hoảng tín dụng có những bước ngoặt mới. Vụ sụp đổ của “gã khổng lồ” tài chính Lehman Brothers cùng việc Merrill Lynch và một loạt định chế tài chính khác phải chuyển đổi đã tạo ra cơn địa chấn mạnh. Chứng khoán thế giới liên tục rơi tự do quét hàng ngàn tỉ USD ra khỏi thị trường. Chấn động ở Mỹ nhanh chóng được “xuất khẩu” sang các thị trường Á - Âu và Mỹ Latin. Khủng hoảng đã ngay lập tức đẩy Iceland rơi vào tình trạng phá sản và kéo lê một số nước khác đến ngấp nghé bờ vực này.

Cơn rúng động của thị trường ngay lập tức tác động vào tâm lý của cử tri. Sự hào hứng về các ứng viên sau kỳ đại hội đảng cuối tháng tám đầu tháng 9-2008 nhanh chóng mất đi, thay bằng những nỗi lo với các vấn đề kinh tế và tương lai của nước Mỹ. An ninh và khủng bố không còn là trọng tâm của cử tri nữa.

Cuộc thăm dò của New York Times/CBS News vào cuối tháng chín khi thị trường chứng khoán bắt đầu “rơi tự do”, cho thấy có đến 52% nói kinh tế và việc làm là vấn đề quan trọng nhất của cuộc tranh cử lần này, tăng tới 12% so với kết quả thăm dò một tháng trước đó. Vấn đề khủng bố chỉ còn được 11% cử tri lựa chọn, tỉ lệ này với cuộc chiến tại Iraq là 10%. Và khi cuộc khủng hoảng kinh tế càng diễn biến xấu thì lợi thế lại càng xoay về hướng có lợi cho Obama. Cuộc khủng hoảng tài chính thật sự đã làm đảo lộn mọi dự đoán.

Tỉ lệ ủng hộ ngang ngửa 45-46% giữa hai ứng viên từ sau kỳ đại hội đảng đã nhanh chóng chuyển sang lợi thế cho ông Obama. Trên lĩnh vực kinh tế, 64% cử tri nói họ tin tưởng Obama sẽ đưa ra quyết định đúng so với 55% dành cho McCain. Theo điều tra mới nhất của Rasmussen, có đến năm trong số sáu bang tranh chấp nhất ủng hộ Obama trong các vấn đề kinh tế. Chiến dịch của TNS Obama đã vượt lên đối thủ John McCain ngay khi cuộc khủng hoảng diễn biến xấu đi.

Lợi thế của Dân chủ

Lý do của sự thay đổi quyết định bỏ phiếu của cử tri là kinh nghiệm đã được ghi nhận: Đảng Dân chủ sẽ thắng khi xảy ra các vấn đề kinh tế. Có thể thấy điều này khá rõ qua chiến thắng của Franklin Delano Roosevelt vào năm 1932 (đại khủng hoảng kinh tế) hay chiến thắng của Bill Clinton năm 1992 (kinh tế Mỹ đình trệ). Ngược lại, phe Cộng hòa thường có lợi thế trong những vấn đề an ninh như trường hợp Eisenhower năm 1952, Nixon năm 1968 rồi Ronald Reagan năm 1980.

Dù cả hai đảng đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những tập đoàn hùng mạnh, Đảng Cộng hòa từ lâu vẫn được coi là ủng hộ các tập đoàn và giới giàu có nhiều hơn. Phe Cộng hòa cũng bị coi là thiếu quan tâm đến các chương trình chi tiêu của chính phủ mà giúp người dân đối phó với khó khăn kinh tế như các vấn đề phúc lợi xã hội và bảo hiểm y tế.

Phe Dân chủ trong khi đó được coi là quan tâm hơn đến các vấn đề phúc lợi và ủng hộ quyền lợi của những người dân trung lưu và thu nhập thấp. Trong chiến dịch tranh cử, TNS Obama cũng cam kết sẽ giảm thuế cho 95% người dân có thu nhập thấp (dưới 250.000 USD/năm) và miễn thuế cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. TNS McCain trong khi đó muốn miễn thuế cho những tập đoàn lớn với lý lẽ rằng đó sẽ là cách thức kích thích nền kinh tế. Khi tranh luận về gói giải cứu tài chính diễn ra, cả hai phe cũng đưa ra những phương án cứu trợ thị trường riêng của mình. Cho đến sát những ngày tranh cử cuối cùng, kinh tế vẫn là nội dung chủ chốt các ứng viên tập trung vào.

Tình thế đổi chiều đã làm thay đổi cục diện của cuộc bầu cử. Như một chiến lược gia hàng đầu của McCain đã phải thừa nhận: “Nếu cứ tiếp tục nói về cuộc khủng hoảng kinh tế, chúng tôi sẽ thua mất”.

Cử tri do dự

Trước ngày bầu cử, những “cử tri do dự” đang trở thành trọng tâm lôi kéo của các ủy ban vận động tranh cử của cả hai đảng ở những bang “chưa ngã ngũ” như Florida, Indiana. Với khoảng 6% số cử tri Mỹ vẫn lưỡng lự chưa biết chọn ai, ứng cử viên tổng thống John McCain của Đảng Cộng hòa vẫn nuôi hi vọng “đảo ngược thế cờ”, giành chiến thắng vào phút chót. Giám đốc Trung tâm nghiên cứu bầu cử thuộc Trường ĐH Curtis Gan nhận định nếu chênh lệch điểm số giữa hai ứng cử viên tổng thống không nhiều thì số “cử tri do dự” sẽ có ý nghĩa quyết định.

Do vậy, vào những ngày này cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đều cố gắng thu hút lá phiếu của số cử tri này. Phát biểu trên đài phát thanh hằng tuần của Đảng Dân chủ, bà Michelle Obama - vợ ứng viên Barack Obama - cho biết những người của Đảng Dân chủ đã “đến tận các gia đình, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của cử tri, cùng họ đi bỏ phiếu”. Trong khi đó, Thống đốc bang Alaska Sarah Palin, liên danh tranh cử với ông McCain, cho biết phe của bà “đang nỗ lực tột bậc để giành chiến thắng” và huy động mọi phương tiện như “thư điện tử, điện thoại, quảng cáo và liên hệ tiếp xúc” trong những ngày cuối cùng này.

Theo ông Curtis Gan, khó có thể định nghĩa “cử tri do dự” là ai vì họ xuất phát từ mọi tầng lớp kinh tế, xã hội. Một số cử tri không có thời gian theo dõi cuộc chạy đua vào Nhà Trắng, trong khi số khác hoàn toàn chẳng màng tới chính trị nhưng vẫn đi bỏ phiếu vào ngày 4-11 tới. Đó là chưa kể những người theo dõi diễn biến chính trị sít sao, nhưng lại đợi đến phút chót mới quyết định bỏ phiếu cho ai.

Cuộc thăm dò dư luận mới nhất cho thấy một số “cử tri do dự” có xu hướng nghiêng về ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa John McCain, khi ngày bầu cử đang đến gần. Ông Curtis Gan cho biết các “cử tri do dự” có thể nói dối khi được hỏi ý kiến rằng họ chưa quyết định, hoặc thậm chí nói ủng hộ Obama để tỏ ra mình là người không phân biệt chủng tộc, nhưng khi đi bỏ phiếu kín họ lại bỏ phiếu cho ứng cử viên da trắng McCain. Ông cho rằng số cử tri Mỹ “do dự” sẽ bỏ phiếu chống Obama với lý do chủng tộc chính là “phần chìm của một tảng băng nổi”.

Tú Anh

THANH TUẤM

Chủ Nhật, 02/11/2008, 07:32 (GMT+7)

Kỳ bầu cử đặc biệt - Kỳ 4: Nước Mỹ thời tổng thống thứ 44

Ứng viên John McCain (trái) mời Joe Wurzelbacher, người xưng danh “Joe thợ ống nước”, trong đợt vận động tại Mentor, bang Ohio ngày 30-10. Ông McCain, trong chuyến vận động nước rút trên xe buýt đi khắp bang Ohio, muốn chứng tỏ mình là người bảo vệ tầng lớp lao động trung bình của Mỹ - Ảnh: Reuters
TT - Suốt năm qua, cuộc vận động bầu cử tổng thống Mỹ diễn biến khốc liệt nhưng gây bao ngạc nhiên thú vị. Bất ngờ sẽ tới tận phút 89.

>> Kỳ 1: Cuộc đua dài hơn và tốn kém
>> Kỳ 2: Hai ứng viên khác biệt
>> Kỳ 3: Kinh tế hay quân sự quyết định lá phiếu?

2007 là năm bà Hillary Clinton chiếm lĩnh sân khấu chính trị bầu cử Mỹ. Nhưng gia đình Clinton đã theo nếp cũ trong tổ chức vận động tranh cử, để một chính trị gia trẻ chưa qua hết nhiệm kỳ đầu thượng viện nhưng có tài ăn nói và đầu óc tổ chức hiện đại đoạt mất tiên cơ tại cuộc đọ sức đầu tiên ở Iowa - một kết quả định mệnh đối với hai ứng cử viên Dân chủ.

Đến ngày 3-6, tuy giành được 18 triệu phiếu ủng hộ trong cuộc đua sát nút, bà Hillary vẫn phải từ bỏ giấc mộng Nhà Trắng. Nhưng Hillary Clinton cùng với Sarah Palin đã biến 2008 thành năm phụ nữ Mỹ lên ngôi. Đánh bại Hillary Clinton, đại diện của một trong những thế lực chính trị lớn của nước Mỹ đương thời, ông Barack Obama trở thành một hiện tượng. Một điều gì đó bất thường diễn ra ở Mỹ.

Cần luồng gió mới

Không dễ hiểu chính trị nội bộ Mỹ. Tôi bắt đầu công việc tại Bộ Ngoại giao 37 năm trước liên quan đến Mỹ: hằng ngày soạn thảo những tuyên bố ngắn của người phát ngôn Bộ Ngoại giao ta lên án Mỹ ném bom miền Bắc VN. Năm 1977, tôi có mặt trong nhóm của ông Vũ Hoàng phụ trách vấn đề người Mỹ mất tích trong chiến tranh (MIA) thăm Trung tâm nhận dạng quân đội Mỹ ở Hawaii - sáu quan chức đầu tiên VN thăm Mỹ theo lời mời của Bộ Ngoại giao Mỹ, khách quý tại Nhà Đỏ của tư lệnh quân đội Mỹ ở Thái Bình Dương. 12 năm sau tôi được cử sang Mỹ thực hiện đợt tìm hiểu chính trị Mỹ, thăm quốc hội, gặp thượng nghị sĩ (TNS) McCain ở đó, thăm Trung tâm tư liệu MIA tại Lầu Năm Góc và thăm Nhà Trắng (như một du khách).

Các ứng cử viên Cộng hòa chạy đua vào Nhà Trắng và quốc hội đang cố gắng gây lo ngại cho cử tri về việc đảng Dân chủ sẽ có quá nhiều quyền lực nếu kiểm soát cả hành pháp và lập pháp. Nhưng cử tri dường như sẵn sàng trao cho đảng Dân chủ quyền lực để thực hiện sự thay đổi mạnh mẽ như họ hứa hẹn. Đây sẽ là thách thức đối với những người Dân chủ.

Mặt khác, những nhà lập quốc Hoa Kỳ đã xây dựng một hiến pháp chỉ cho phép thay đổi diễn ra chậm và hướng đích. Nhiệm kỳ 2 năm của hạ viện cho phép cử tri dễ “trừng phạt” những dân biểu có sự thái quá. Quốc hội có thể luận tội hoặc phế truất tổng thống nếu thấy người đứng đầu hành pháp gây nguy hại lợi ích quốc gia.
Vừa rồi, với sự giới thiệu của trung tâm báo chí nước ngoài, phóng viên BBC gặp và hỏi tôi về bầu cử Mỹ và quan hệ Mỹ - Việt. Tôi nghĩ mối quan hệ này trải qua 16 năm dưới hai đời tổng thống Mỹ, được những nhà chính trị tên tuổi lưỡng đảng ủng hộ đã bén rễ khá vững chắc. Quan hệ đó dựa trên lợi ích địa - chính trị/kinh tế của mỗi bên, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi sẽ không vì sự thay đổi ở Nhà Trắng mà đổi ngược chiều hướng. Người VN quan tâm đến cuộc bầu cử này, một phần đáng kể là lợi ích giao thương. Mỹ là thị trường lớn cho nông sản, hàng may mặc, đồ dùng gia đình, tạo công ăn việc làm cho hàng triệu nông dân, công nhân VN, một nền kinh tế bắt đầu cất cánh.

Cuộc vận động bầu cử Mỹ lần này kể từ tháng chín bị chi phối bởi cuộc đại khủng hoảng tài chính, kéo theo suy thoái kinh tế ở Mỹ. Nhưng không vì vậy mà che lấp hàng loạt vấn đề thời đại liên quan đến Mỹ và thế giới: phổ biến vũ khí hạt nhân, khủng bố quốc tế, môi trường và khí hậu Trái đất, quan hệ Mỹ - Nga, Mỹ - Trung, Tây Âu, Iran, hòa bình Trung Đông, chiến tranh Trung Á, nạn đói, HIV/AIDS châu Phi, giải quyết khủng hoảng tài chính và trật tự kinh tế - tài chính toàn cầu, vị trí đồng đôla... Cuộc khủng hoảng đang thúc đẩy ra đời một “nền kinh tế mới - năng lượng xanh”, cần những nhà chính trị thế giới có tầm lãnh đạo với nhãn quan hiện đại.

Nước Mỹ bị “suy yếu kép”. Trong nước, khủng hoảng tài chính cộng với suy thoái kinh tế. Ngoài nước, vai trò siêu cường suy yếu, địa vị trong “thế giới tự do” lung lay; ở châu Á, Trung Quốc trỗi dậy hòa bình phát huy quyền lực mềm; ở châu Âu, Nga trở lại bàn cờ chính trị bằng quyền lực cứng. Nước Mỹ chờ đợi một nhà lãnh đạo mới. Dù ai làm chủ Nhà Trắng đều không thể thoái thác những nhiệm vụ cấp bách ấy. Trước hết, khôi phục đoàn kết và niềm tin của người Mỹ, đồng thời khôi phục vị trí và uy tín Mỹ hợp với thế giới hậu Pax Americana (học giả phương Tây gọi là “Trật tự Mỹ”).

Trả giá vì nhóm “bảo thủ mới”

Người Mỹ da màu đã biết phải chọn ai. Ông Obama đang có đợt vận động nước rút tại ba bang trong những ngày cuối - Ảnh: Reuters
Nước Mỹ tám năm qua bị chủ nghĩa bảo thủ mới chi phối một cách tai hại. Đảng Cộng hòa đang trả giá đắt trong cuộc bầu cử hiện tại, hứng chịu cơn bão tsunami về chính trị: mất thêm nhiều ghế tại hai viện và có thể trở thành phe đối lập yếu. Ông Obama nhận xét Cộng hòa không thiếu những người ôn hòa để thực hiện thay đổi, nhưng đảng này đang là “con tin” của chính quyền Cộng hòa.

Hai cha con nhà sử học nổi tiếng Mỹ Arthur Schlesinger tin rằng lịch sử nước Mỹ phát triển theo chu kỳ, những thời kỳ tự do tiếp nối bảo thủ. Đảng Con Voi được ví như người cha cứng rắn, đảng Con Lừa như người mẹ mềm mỏng. Nhưng tôi nghĩ sự chuyển tiếp triều đại là một phương cách để đa số người Mỹ thầm lặng, bằng quyền lực lá phiếu, thực hiện tái phân phối thu nhập xã hội nước Mỹ. Đảng Cộng hòa là đảng của giới chủ với khuynh hướng tự do hóa thị trường, cắt giảm thuế. Đảng Dân chủ từ khi được Andrew Jackson, tổng thống thứ bảy Hoa Kỳ và đầu tiên của đảng Dân chủ, thành lập năm 1828 luôn nhận mình là đảng “đa số cầm quyền”.

Năm nay thanh niên, trí thức, những người thu nhập thấp, dân nhập cư, các cộng đồng thiểu số hợp thành lực lượng nòng cốt để đưa Barack Obama vào Nhà Trắng. Họ cũng sẽ bầu cho những ứng cử viên của đảng Dân chủ để chiếm đa số quốc hội nhằm thực hiện những chương trình an sinh xã hội và thay đổi có lợi cho họ. Những chương trình bảo hiểm y tế, hai năm qua đảng Dân chủ tìm cách đưa ra nhưng bị gác lại, đang chờ được đưa vào chương trình nghị sự ưu tiên trong thời kỳ đầu của chính quyền sắp tới.

Trường hợp TNS McCain thắng cử, ông sẽ chịu sự kiềm chế và áp lực lớn từ một quốc hội Dân chủ mạnh nhất từ năm 1993, buộc ông phải thỏa hiệp “cho và nhận”. Vào những ngày cuối cùng tranh cử này, phía Cộng hòa phát đi thông điệp “Barack - kẻ tái phân phối”, “Barack - người chia đều của cải”, “Tổng tư lệnh tái phân phối”, thậm chí còn nói Barack có thể dẫn dắt nước Mỹ theo hướng chủ nghĩa xã hội... Đáp lại, Barack Obama đề cao sự đoàn kết mọi tầng lớp chính trị xã hội Mỹ, xây dựng một xã hội trung lưu mới.

Xa lộ hai chiều

Khái niệm “tả” và “hữu” dùng phân tích khuynh hướng chính trị đảng phái châu Âu hay những nước khác có lẽ ít phù hợp với chính trị Mỹ, nơi thường phân thành “tự do” và “bảo thủ”. Nhưng chính trị là một xa lộ hai chiều. Những ứng cử viên bảo thủ khi làm tổng thống đều phải áp dụng nhiều chính sách tự do. Khi Dân chủ giành được đa số tại hạ viện năm 2002, chính sách quá tự do của họ đã giúp những người Cộng hòa lội ngược dòng bằng thắng lợi vang dội năm 2004, giành lại đa số ở hạ viện. Tổng thống Clinton lập tức phải chuyển dịch các chính sách đối nội về trung hữu. Về tâm thức, nước Mỹ căn bản là trung hữu.

TNS McCain không được những người Cộng hòa nhìn nhận là “hữu thứ thiệt” do cách bỏ phiếu độc lập của ông ta trước các vấn đề quốc kế dân sinh, với vấn đề này thì hữu, vấn đề kia tự do. Ông thuộc loại trung hữu. Để tranh thủ phái hữu và cực hữu, ông chọn thống đốc Palin, một nữ chính trị gia hữu chính hiệu, theo các tiêu chí bảo vệ những giá trị truyền thống, sùng đạo, chống nạo phá thai, chống hôn nhân đồng tính, sẵn sàng ném bom Iran và lấy quân sự chọi quân sự với Nga tại Nam Kavkaz. Việc TNS McCain chọn bà này làm phó tướng tỏ ra lợi bất cập hại. Nhưng cánh hữu Cộng hòa, đang tìm kiếm người lãnh đạo mới, đã gửi gắm niềm tin vào Sarah Palin cho cuộc đua năm 2012.

Khuynh hướng chính trị của Barack Obama là gì? Theo điều tra dư luận của ABC News/ Washington Post mới đây, 55% người Mỹ cho rằng ông này không quá tự do cũng không quá bảo thủ, mà ở chính trung. Có người còn nhận xét Barack Obama bản năng thiên hữu: gia đình sùng đạo, chống hôn nhân đồng tính, cắt giảm thuế, hỗ trợ doanh nghiệp cạnh tranh kinh tế. Nhìn chung, thiên hữu và thực dụng.

Điều mà hàng triệu cử tri da trắng còn phân vân về Barack Obama trước giờ G là màu da. Yếu tố này có thể ảnh hưởng 3-4% phiếu phổ thông, có thể tạo ra điều bất thường, nhưng nhiều khả năng bị làn sóng thay đổi áp đảo. Nếu thắng cử, TNS Obama lập thêm một kỷ lục nữa - đánh bại người đại diện cho thế lực bảo thủ ở Mỹ, lật một trang mới, không thể đảo ngược lịch sử Mỹ.

Khẩu hiệu tuyển cử của Obama là “Thay đổi” (Change). Ông McCain cũng kêu gọi thay đổi. Muốn thay đổi, nhà lãnh đạo phải đổi mới, hiện đại trong tư duy và biết tổ chức lãnh đạo. Kết cục ngày 4-11 sẽ cho thấy đa số cử tri Mỹ xác định ai đại diện xu hướng thay đổi này. Vì chỉ thay đổi mới đưa nước Mỹ ra khỏi cuộc “khủng hoảng kép”.

TS NGUYỄN NGỌC TRƯỜNG

______________

Kỳ 5: Hồi hộp trước giờ G

Thứ Hai, 03/11/2008, 04:15 (GMT+7)

Kỳ bầu cử đặc biệt - Kỳ 5: Hồi hộp trước giờ G

Cử tri xếp hàng chờ bỏ phiếu sớm tại quảng trường ở Arlington, bang Virginia, ngày 1-11
TT - Nước Mỹ những ngày này, tại các địa điểm công cộng, hầu như chỉ thấy các tấm biển vận động tranh cử cho Obama hoặc McCain.

>> Kỳ 1: Cuộc đua dài hơn và tốn kém
>> Kỳ 2: Hai ứng viên khác biệt
>> Kỳ 3: Kinh tế hay quân sự quyết định lá phiếu?
>> Kỳ 4: Nước Mỹ thời tổng thống thứ 44

Đặc biệt, đúng như truyền thông Mỹ phản ánh, ứng viên Dân chủ đang được ưa thích, khi hình ảnh đầu tiên đập vào mắt hành khách tại sảnh ra của sân bay Washington Dulles là tấm hình của Barack Obama, chẳng hiểu vô tình hay hữu ý lại to hơn ảnh nhỏ thó của John McCain đứng ngay cạnh.

Hay tại tòa tháp chuông Washington, ảnh cắt để người ta chụp lưu niệm chung hay bắt tay cùng, cũng là của ứng viên trẻ tuổi da màu Obama. Cái tên McCain thấp thoáng trên áo thun bán tại những kiôt hoặc trong siêu thị cũng có hình Obama ở bên cạnh.

Mốt “Obama”

Có cảm tưởng đang có “mốt Obama” trong văn hóa đại chúng của cường quốc này. Không chỉ trên những chiếc áo thun in hình Obama mà nhiều sinh viên Mỹ đang ưa chuộng, sinh viên, giới trí thức ở những vùng thành thị hào hứng bày tỏ ủng hộ Obama. Họ nghĩ ra khẩu hiệu “Obamalution” (ghép từ tên Obama và từ revolution - cách mạng) để nói thật rõ ràng, dứt khoát về lựa chọn của mình.

Chiều 19-10, tại đài tưởng niệm Abraham Lincoln, khi một khách tham quan tưới nước lên viên gạch trước tòa nhà này để hàng chữ của mục sư da màu Martin Luther King “I have a dream” được khắc trên gạch hiện rõ hơn, khách tham quan đã tranh nhau ghéo vào chụp ảnh. Lúc khác, hình ảnh này có thể không làm người ta liên tưởng nhiều như hiện nay, khi nước Mỹ bắt đầu đếm ngược để tiến tới một trong những cuộc bầu cử lý thú nhất của mình.

Chính xác là nhiều người Mỹ đã dùng từ “hồi hộp” (exciting) để mô tả cuộc bầu cử này. Hồi hộp bởi đây là cuộc bầu cử mà ứng viên được tổng thống đương quyền ủng hộ lại thất thế hơn ứng viên đối lập. Hồi hộp vì lần đầu tiên nước Mỹ có một ứng viên tổng thống da màu, đứng chung liên danh với một ứng viên phó tổng thống da trắng. Và cũng lần đầu tiên nước Mỹ có một phụ nữ là ứng viên phó tổng thống.

Hồi hộp vì ông Obama có nhiều thuận lợi đến khó tin: uy tín của Tổng thống Bush xuống thấp, chỉ còn 28% (thậm chí thấp hơn tỉ lệ ủng hộ của Nixon sau khi xảy ra vụ Watergate). Cuộc khủng hoảng kinh tế khiến nhiều người Mỹ không muốn tiếp tục bỏ phiếu cho ứng viên của Đảng Cộng hòa. Hồi hộp vì đây là lần đầu tiên một công dân da màu vươn lên đúng với cụm từ “giấc mơ Mỹ” mà nhà văn Theodor Draiser từng mô tả, chạm tới gần đích của “giấc mơ Mỹ” đến thế. Chính vì nhiều thuận lợi, càng có những nghi ngại về một sự cố bất ngờ nào đó có thể đảo chiều tương quan hiện nay: 50% ủng hộ Obama và 44% ủng hộ McCain, với 6% chưa chắc chắn (theo kết quả thăm dò gần nhất của CNN).

Sôi động

Ca sĩ/nhạc sĩ Liza Kravinsky biểu diễn phục vụ người đi bỏ phiếu tại Arlington, bang Virginia, ngày 1-11- Ảnh: Reuters

Tin tức về cuộc bầu cử không rời khỏi những kênh truyền hình lớn của nước Mỹ. Cứ vài phút lại thấy một clip quảng cáo của Obama hay McCain, xen lẫn những dòng thông tin chính thống đưa diễn biến sự kiện.

Nhưng không thể không thấy truyền thông Mỹ quả đã quan tâm thái quá. Chỉ một việc ông Obama quyết định hoãn chuyến vận động tranh cử ở vài nơi vào cuối tuần này để về Hawaii thăm người bà đau nặng vừa xuất viện và đã rất yếu, cũng được MSNBC nhiều lần lặp đi lặp lại trong bản tin tối 20-10, lại còn cử phóng viên tới Hawaii theo chân ứng viên tổng thống… Hai ứng viên phó tổng thống cũng được soi kỹ. Việc bà Palin nhảy múa trước ống kính trong chương trình “Saturday Night Live” được MSNBC mời chuyên gia phân tích hẳn hoi xem nó có làm tăng lá phiếu cho liên danh McCain - Palin hay chỉ gây tác dụng ngược. Tần suất xuất hiện thông tin bầu cử hầu như lấn át mọi thông tin khác, kể cả cuộc khủng hoảng kinh tế.

Thực tế là bầu cử Mỹ đã bắt đầu, với một số người Mỹ đi công tác xa địa phương không muốn mình là một cử tri vắng mặt, đã bắt đầu rồng rắn đi bỏ phiếu trước từ nơi họ đang công tác. Đây đó trong các cơ quan công ở Washington đã có thể nghe thấy câu hỏi: ai sẽ ở lại, ai sẽ đi trong trường hợp Nhà Trắng đổi chủ?

Người ta không ngần ngại hỏi nhau bỏ phiếu cho ai. Chiều 23-10, anh tài xế xe buýt da đen nói sẽ “bỏ phiếu cho Obama”. Anh giải thích sự chọn lựa không phải vì màu da mà vì “ông ấy là người của Đảng Dân chủ. Đảng Cộng hòa thì cứ chiến tranh, chiến tranh. Tôi không thích chiến tranh. Và còn tình hình kinh tế nữa, bê bết…”.

Nước Mỹ đang sống trong những diễn biến chính trị sôi động, như một quan chức ngoại giao khẳng định, để chuyển giao quyền lực một cách hòa bình. Nhưng từ một phía khác, cuộc bầu cử này như một thứ thuốc thử cho niềm tự hào “giấc mơ Mỹ”. Những người ủng hộ phe Dân chủ khẳng định yếu tố chủng tộc không thể nào tác động lên kết quả bầu cử bởi nước Mỹ đã đi qua một đoạn đường rất dài trên thử thách này. Nhưng thẳm sâu trong lòng nước Mỹ vẫn có một đợt sóng ngầm mà người ta không thể biết nó sẽ xoay chuyển tình thế ra sao.

Tôi đã gặp những công dân da màu nhưng họ khẳng định sẽ bỏ phiếu cho McCain trong khi lại gặp những công dân da trắng ủng hộ nhiệt thành cho Obama. Rõ ràng nước Mỹ đang bước vào một trong những cuộc bầu cử gay cấn nhất lịch sử của mình.

LÊ VIỆT ANH (từ Washington DC)

________________

Kỳ 6: Ngày quyết định

Obama được giới truyền thông ưu ái

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286205&ChannelID=2
Thứ Ba, 04/11/2008, 02:15 (GMT+7)

Obama được giới truyền thông ưu ái

GS Arterton tại ĐH George Washington - Ảnh: Việt Anh
TT - GS Christopher Arterton, hiệu trưởng Trường Quản lý chính trị, ĐH George Washington, cho rằng giới truyền thông Mỹ đang đứng về phía TNS Barack Obama.

* Tuổi Trẻ: Trong chương trình “Accuracy in Media Inc.” (Sự đúng đắn của truyền thông) gần đây, ông Roger Aronoff - một chuyên gia về truyền thông - nói truyền thông Mỹ đã ưu ái cho Obama và đưa ra nhiều khía cạnh tiêu cực đối với John McCain và Sarah Palin. Ông nghĩ sao về bình luận này?

- GS Christopher Arterton: Tôi nghĩ Aronoff nói đúng: truyền thông phần lớn đều ưu ái đối với Obama. Điều này cho thấy phần lớn nhà báo đều ủng hộ những nỗ lực nhằm thay đổi tình trạng hiện tại và TNS McCain - dù vẫn nói về sự “độc lập” (maverick) của mình, nhưng thực tế vẫn gắn liền với Tổng thống Bush khi nhận được sự đề cử của Đảng Cộng hòa - thực tế được coi như ứng viên của trật tự hiện tại mà thôi.

* Ông hình dung nước Mỹ của McCain và nước Mỹ của Obama thế nào? Liệu có khác nhau nhiều không?

- Thực tế tôi không nghĩ có khác nhau nhiều giữa hai chính quyền, ngoại trừ trong cách thức tuyên truyền và phương thức lãnh đạo. Cuộc khủng hoảng kinh tế cùng tình trạng thâm hụt ngân sách lớn khiến các ứng viên khó triển khai được các sáng kiến chính sách của mình. Khác biệt ở đây là cách thức tuyên truyền và phong thái của Obama có thể truyền cảm hứng cho người dân tốt hơn McCain. Đương nhiên khi nhậm chức - nếu trúng cử - Obama cũng sẽ bị chỉ trích bởi chính giới truyền thông hiện đang rất tử tế với ông.

LÊ VIỆT ANH thực hiện

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286204&ChannelID=2

Thứ Hai, 03/11/2008, 21:18 (GMT+7)

Không có gì “thay đổi”

* Nhận định của ông Ngô Thanh Nhàn (nguyên GS thỉnh giảng ĐH New York)

Tình nguyện viên của Đảng Cộng hòa tại hạt Duval (bang Florida) trong những ngày cuối, ráo riết gọi điện thoại vận động cử tri Cộng hòa đi bỏ phiếu -Ảnh: Việt Anh

TT - Về phía chính trường, các chính sách của TNS Obama và TNS John McCain khác nhau nhưng không có gì gọi là thay đổi. Chỉ có một khác biệt chính: TNS Obama là ứng cử viên da đen với cái tên rất khiêu khích, Barack Hussein Obama.

Việc TNS Obama trở thành ứng viên của Đảng Dân chủ đã làm các nước châu Âu và các nước đang phát triển yêu thích hệ thống chính trị của Mỹ (là nước ai cũng có thể mơ ước và tự biến mơ ước ấy thành hiện thực), họ hi vọng vào sự thay đổi chính sách hiếu chiến, chia rẽ và cứng nhắc “đuổi theo ác quỷ cho đến tận cùng quả đất” của Mỹ (Los Angeles Times ngày 27-10).

Trên thực tế, nước Mỹ hiện nay đi về hướng làm tăng vai trò của chính phủ trung ương trong nhiều mặt của kinh tế xã hội Mỹ. Và Mỹ không có cách gì khác phải thay đổi. Có người nói nước Mỹ đang trong tình huống “chuyển đổi mô thức” (paradigm shift). Sự tin tưởng vào bàn tay vô hình của thị trường, giảm quy chế để thị trường hoạt động tự do hơn, đã cho thấy bị lũng đoạn bởi sự tham lam của các công ty tài chính nội địa và quốc tế. Vai trò cần thiết của quốc gia và chính quyền trung ương chăm lo cho “sức khỏe” kinh tế xã hội càng lộ rõ hơn. Vì thế, chính sách kinh tế của TNS Obama có vẻ được đa số dân Mỹ thích hơn vì chủ trương giảm thuế nhiều hơn cho người trung lưu (lực lượng xây dựng và làm giàu kinh tế Mỹ).

Cuộc tranh cử của TNS McCain càng lộ vẻ lúng túng. Ông tuyên bố sai lầm liên tục trong đối ngoại cũng như kinh tế. Có người cho rằng tính “maverick” (độc lập) của ông đã biến thành mối lo cho Đảng Cộng hòa. Họ không biết ông sẽ làm gì.

Ngược lại, chính sách đối ngoại và kinh tế của TNS Obama bảo vệ quyền lợi không những của Đảng Dân chủ mà cả của Đảng Cộng hòa. Trong các tuyên bố thay đổi của ông, ông không nói điều gì phải thay đổi về chính sách cố hữu của hai đảng. Ông chấp nhận tất cả những điều hai đảng và Tổng thống Bush đã làm. Ông đã làm cho những người theo ông chấp nhận “thực tế” đó, kể cả thực tế tăng ngân sách quân sự và tăng cường tham gia chiến tranh Afghanistan.

Xem lại các tuyên bố gần đây, chính sách của TNS Obama bảo toàn các vị trí của Đảng Cộng hòa đã rõ. Một, vì một người lên làm tổng thống muốn được việc phải vận động được sự ủng hộ của đảng đối kháng. Hai, ông muốn được chấp nhận không kỳ thị. Việc thắng cử của ông có lợi cho danh tiếng của nước Mỹ trên trường quốc tế, lấy lại uy thế của Mỹ bị mất trong tám năm vừa qua, mà không có thay đổi gì trong các chính sách đối ngoại lớn của Mỹ. Nhưng tôi nghĩ đã đến lúc ai cũng thấy TNS Obama trong chức tổng thống có lợi cho VN hơn TNS McCain.

Có một yếu tố nữa đang làm TNS Obama lo lắng ngay từ đầu, đó là “hiệu ứng Bradley - vấn đề kỳ thị chủng tộc ngầm, làm ông Tom Bradley, người da đen, tại Los Angeles bị thua cử cho dù các khảo sát cử tri tiên đoán ông sẽ thắng. Vấn đề kỳ thị chủng tộc còn tiềm tàng trong lòng dân da trắng. Khi phân tích ý kiến cử tri, hiệu ứng này không thể đoán trước được vì khi trưng cầu ý kiến, người Mỹ nói khác với lá phiếu của mình.

Giới phân tích cho rằng hiệu ứng này ảnh hưởng lớn trên người da trắng nghèo và trung lưu. Khi họ đi bầu, hiệu ứng này có thể chiếm 3-4% số phiếu, làm TNS Obama và TNS McCain gần ngang nhau (tuy TNS Obama vẫn hơn, nhưng ông phải tính đến sai số của cách lấy ý kiến cử tri).

LÊ VIỆT ANH ghi

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286079&ChannelID=2
Thứ Hai, 03/11/2008, 04:20 (GMT+7)

Thư Cali:

Cử tri gốc Việt chọn ai?

TT - Chưa bao giờ cử tri người Mỹ gốc Việt lại hăng hái tham gia ghi danh đi bầu nhiều như lần này. Những lần trước thống kê cho thấy người Việt đi bầu chưa tới 55%, nhưng lần này tỉ lệ trên 90% được xác nhận rõ. Chính sách của các thượng nghị sĩ Obama và McCain đưa ra đều ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân, từ trợ cấp xã hội, y tế, giáo dục, thuế, nhập tịch...

Cử tri đắn đo không biết lựa chọn ai. Ông McCain cao tuổi, còn ông Obama thì chưa có thành tích nổi bật. Ngoài ra, ông Obama chưa có khả năng thuyết phục được cử tri sẽ phục hưng nền kinh tế Mỹ một cách nhanh chóng. Và điều quan ngại của mọi người là ông Obama có mạnh tay tận diệt khủng bố không? Trong khi ông McCain ở tuổi 72 có còn nhạy bén điều khiển guồng máy hạnh thông không?

So với dự đoán ngày hôm nay thì ông Obama có lợi thế hơn ông McCain, nhưng điều đó cũng không có gì chắc chắn. Trong quá khứ đã có bao cuộc thăm dò như vậy nhưng kết quả bầu cử lại khác. Cử tri cũng dễ thay đổi ý định vào giờ chót.

Riêng trong cộng đồng người Việt thì cảm tình nghiêng về phía ông McCain nhiều hơn, nhưng liệu số phiếu ít ỏi của người Việt có đủ làm lệch cán cân của ông Obama không? Trong một cuộc thăm dò được phát thanh trực tiếp của Saigon Radio tại miền bắc California, thính giả đều ủng hộ ông McCain vì hình ảnh ông McCain gần gũi và có nhiều chương trình liên quan đến người Việt.

Ông Trần Văn Hùng, kỹ sư điện toán ở San Jose, phát biểu: “Tôi ủng hộ TNS McCain bởi vì với kinh nghiệm và thành tích cũng như gia thế của ông xứng đáng để trở thành tổng thống Mỹ”. Còn cô Nguyễn Thị Tuyết Hương thì chê bai ông McCain “già và hay quên”. Một vị cao niên tên Dương Văn Hiển phân tích: “Ông Obama có thể giỏi về nhiều lĩnh vực khác, nhưng tôi nghĩ người gốc châu Phi chưa có ai là tỉ phú hay giỏi về kinh tế. Đó là điều mà hiện nay mọi người kỳ vọng vị tổng thống Mỹ sẽ làm cho sáng sủa hơn”.

Các cử tri trẻ tuổi lại có góc nhìn khác. Cô sinh viên Nguyễn Phương Thảo đang theo học khoa nhân văn ĐH bang tại San Jose phân vân không biết cục diện nước Mỹ có thay đổi không với một trong hai ứng viên đang mỗi ngày nhan nhản xuất hiện trên truyền hình. Thời điểm này trong khi nước Mỹ đang khao khát cơn khủng hoàng tài chính qua nhanh thì tại sao nước Mỹ lại chọn ông Obama hay ông McCain mà không là người khác. Cô quyết định không đi bầu, không bỏ phiếu cho ai cả. Các cử tri gốc Việt xem ra cũng rất hứng thú với kỳ bầu cử này nên tranh luận rất sôi nổi qua sóng phát thanh.

Tin tức về ngày bầu cử, những diễn biến xảy ra được mọi người theo dõi hằng giờ. Nhiều quán cà phê của người Việt còn quảng cáo: “Hiện nay chúng tôi có nhiều màn ảnh rộng để quý vị xem kết quả bầu cử tổng thống”. Loại quảng cáo này trước đây chỉ dành cho những trận đá banh, bóng bầu dục nay được áp dụng triệt để cho mùa bầu cử này.

Nếu hỏi ai chắc chắn thắng cử? Tôi chịu. Ngày mai tôi sẽ là một công dân đi bầu. Còn bầu ai? Tôi biết, bạn biết.

ĐỖ TUYẾT LINH

Ngôi nhà thời thơ ấu của Obama sẽ hút khách?

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286851&ChannelID=100

Thứ Sáu, 07/11/2008, 14:34 (GMT+7)

Ngôi nhà thời thơ ấu của Obama sẽ hút khách?


Một ngôi nhà bình dị tại thủ đô Jakarta (Indonesia) đang trở thành "mảnh đất vàng" của quốc đảo trong những ngày qua. Ngôi nhà đã được gạ mua với giá 3 triệu USD, đơn giản bởi nó ẩn chứa một quá khứ thú vị - nơi trú ngụ thời thơ ấu của Tổng thống mới đắc cử Barack Obama.


Ngôi nhà thời thơ ấu của tân Tổng thống Mỹ Obama. Ảnh: AP

Theo chủ ngôi nhà, những gì đang diễn ra với ông trong những ngày qua quả là một sự bất ngờ thú vị, thú vị như chính việc đứa trẻ mà ông vẫn chơi đùa ngày xưa nay đã trở thành nhân vật quan trọng nhất hành tinh.

Ông Tata Aboe Bakar - Chủ ngôi nhà cho biết: “Hồi ấy hầu như ngày nào tôi cũng gặp anh ta, nhưng quả thật rằng, tôi cũng không chú ý về anh ta lắm. Lúc đó anh ấy mới 9 tuổi và tôi đã không bao giờ nghĩ được rằng, anh ấy lại trở thành một con người quan trọng như hiện nay”.


Trong những ngày qua, cuộc sống của ông Aboe Bakar đã thực sự thay đổi, khi mà bỗng nhiên ngôi nhà nhỏ nhắn vốn ít được ai biết của ông lại nhận được những lời gạ mua lên tới 3 triệu USD.

Ông Bartele Santema – khách mua căn nhà cho biết: “Nó chắc chắn sẽ sinh ra lợi nhuận, ông Obama đang được yêu thích trên toàn Indonesia. Họ quan tâm tới ông, tới quá khứ của ông và mối liên kết của Indonesia. Tôi muốn lập ra một quán cà phê tại đó để bán một thứ cà phê trộn lẫn giữa hương vị của Kenya và của Java. Tôi nghĩ rằng, nó sẽ thu hút được rất nhiều người quan tâm tới ông”.



Ảnh: AP

Ông Aboe Bakar cũng cho biết, một nhà môi giới khẳng định rằng, ngay cả Đại sứ quán Mỹ tại Jakarta cũng sẵn sàng trả một mức giá gấp 5 lần giá trị thực của căn nhà.

Theo VÂN ANH - VTV

Những đặc quyền của đệ nhất phu nhân Mỹ

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286687&ChannelID=194

Thứ Năm, 06/11/2008, 20:52 (GMT+7)

Những đặc quyền của đệ nhất phu nhân Mỹ

TTO - Nhân dịp nước Mỹ sắp đón tân đệ nhất phu nhân Mỹ Michelle Obama bước vào Nhà Trắng, báo People ngày hôm nay (6-11) vừa có bài viết về một số "đặc quyền" mà các bà chủ Nhà Trắng từng sử dụng để sống một cuộc sống đời thường với những thú vui giản dị và vật dụng yêu thích.

Bài viết như một lời nhắn nhủ với tân đệ nhất phu nhân Mỹ chuẩn bị tinh thần cho cuộc sống mới sắp tới với bao điều mới mẻ và lạ lẫm trong Nhà Trắng.

Sưu tầm đồ gốm

Một trong những trách nhiệm truyền thống của các quý bà trong Nhà Trắng là sưu tầm đồ gốm đẹp. Hillary Clinton đã bỏ ra hai năm để tìm kiếm bộ đồ gốm đẹp (chiếc dĩa gốm ở góc phải bên dưới). Tờ People cũng nhắc nhở bà chủ nhà mới Michelle Obama rằng không nên vứt bỏ bộ đồ gốm tuyệt đẹp này.

Riêng đệ nhất phu nhân Nancy Reagan (bên trái ảnh) đã từng tiêu tốn hết 1 triệu USD cho thú sưu tầm đồ gốm đẹp. Cựu bà chủ Nhà Trắng Mary Todd Lincoln cũng từng tiêu pha khá nhiều cho những bộ đồ gốm xa xỉ (dĩa gốm góc trên bên phải ảnh) trong một chuyến thăm New York.

Trổ tài nội tướng trong Nhà Trắng

Các đệ nhất phu nhân Mỹ thường mang vào Nhà Trắng một phong thái đậm tính cách cá nhân. Jacqueline Kennedy (bên trái ảnh cùng với con gái Caroline) đã biến khu nhà tắm nắng của Nhà Trắng vốn trước đây dùng vào việc thư giãn, giải trí thành phòng học thích hợp cho các cô con gái nhỏ của bà.

Dưới tài nội trợ của Hillary Clinton, khu nhà tắm nắng trở thành căn phòng tuyệt diệu dành riêng cho gia đình, nơi tuyệt vời dành cho những bữa sáng hoặc ngồi tán gẫu với những vị khách viếng thăm.

Điều hành đội ngũ đầu bếp riêng

Tờ People cho rằng cũng giống như bà chủ Nhà Trắng tiền nhiệm Laura Bush, Michelle Obama hoàn toàn có thể thuê một đội quân đầu bếp để chế biến những bữa ăn yêu thích riêng cho gia đình tổng thống. Như món đùi heo nướng mật ong và bơ dành cho bữa trưa của gia đình Tổng thống Bush. Hay như món thịt cừu rôti với gừng và củ cải dành cho bữa tối chiêu đãi tổng thống Ghana.

"Mỗi đệ nhất phu nhân đều có những yêu cầu riêng về đầu bếp khi họ bước chân vào Nhà Trắng. Họ muốn mọi thứ đều phải hoàn thành theo cách điều hành riêng của họ, và điều đó không hề dễ dàng chút nào!" - đầu bếp chuyên về nướng bánh Roland Mesnier (đứng bìa trái ảnh) của Laura Bush cho biết.

Bà Laura Bush và đội quân đầu bếp riêng của Nhà Trắng

Xây dựng một phong thái riêng

Cũng như mọi đệ nhất phu nhân khác, tân đệ nhất phu nhân Michelle Obama hoàn toàn có cơ hội bảo vệ cho những lý do trong sự lựa chọn của bà. Cựu đệ nhất phu nhân Lady Bird Johnson (bên trái ảnh) thì mang tình yêu hoa của mình vào một chiến dịch làm đẹp cho quốc gia. Còn Nancy Reagan thì bảo các con mình rằng hãy nói không với ma túy. Và Laura Bush, một nguyên thủ thư, thì chú tâm vào việc đọc sách của con cái.

Đến lượt Michell Obama, đệ nhất phu nhân mới của nước Mỹ, sẽ chú tâm vào việc gì? Bà thường bày tỏ với báo chí sau những cuộc tiếp xúc với những người vợ có chồng tham gia quân đội: "Tôi sẽ làm việc mỗi ngày cho mục đích sâu thẳm trong lòng tôi: làm những việc thiết thực giúp đỡ phụ nữ và mọi gia đình, đặc biệt là gia đình của người tham gia quân đội".

Thư giãn trên du thuyền tổng thống

Trong suốt nhiều thập niên qua, nhiều tổng thống và những người vợ của họ đều thích thú khi trải qua những giờ phút thư giãn thú vị trên chiếc du thuyền Sequoia dài 104 feet, nặng 150 tấn được đóng vào năm 1925. Tổng thống John F. Kenedy đã mừng sinh nhật cuối cùng của ông trên du thuyền này. Còn tổng thống Richard Nixon đã chơi bản nhạc nổi tiếng God bless America trên chiếc piano đặt trên du thuyền Sequoia sau khi đưa ra quyết định từ chức.

Tổng thống Lydon Johnson đã biến phòng ngủ riêng của đời tổng thống trước trong khoang tàu thành một bar rượu. Mặc dù tổng thống Jimmy Carter đã bán du thuyền nổi tiếng này trong một cuộc bán đấu giá công cộng, song Sequoia vẫn sẵn sàng để Nhà Trắng sử dụng.

Du thuyền Sequoia (ảnh trên) và khoang phòng ngủ riêng của tổng thống trên thuyền

Tổ chức một kỳ nghỉ cho gia đình

Không giống với hầu hết những gia đình tổng thống khác trong Nhà Trắng, gia đình Obama chưa từng có một kỳ nghỉ riêng tư nào. Song cùng với việc bước chân vào Nhà Trắng, gia đình Obama sẽ có cơ hội nghỉ ngơi: trại David, nơi những gia đình tổng thống từ Roosevelt cho đến Clinton (trong bức ảnh dưới, gia đình Clinton đang thích thú trượt tuyết) đều đến chỉ để nghỉ ngơi thư giãn hoàn toàn hoặc đón tiếp giới chức nước ngoài.

Ở nơi tránh xa mọi sự ồn ào náo nhiệt đó, các gia đình tổng thống có thể cùng nhau chơi bowling, xem phim, chơi game trong phòng dành cho trò chơi, đẩy xe scooter, đạp xe dạo chơi...

KH.NGỌC

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286691&ChannelID=365

Thứ Năm, 06/11/2008, 17:49 (GMT+7)

Diện đẹp như Michelle Obama

TTO - Đệ nhất phu nhân mới sắp bước vào Nhà Trắng của nước Mỹ - Michelle Obama - được xem là người có gu ăn mặc cổ điển và phong cách thời trang lịch lãm đầy tự tin khi xuất hiện trước công chúng, đặc biệt trong chiến dịch tranh cử của chồng bà - tân tổng thống nước Mỹ Barack Obama.

Ngay từ khi mới nổi lên với vị trí là người tiềm năng nhất "ứng cử" vào "ghế" đệ nhất phu nhân Mỹ, phong cách ăn mặc của Michelle Obama đã được nhiều người chú ý và ưa thích. Thậm chí, như nhiều tờ báo nước ngoài ghi nhận, có những kiểu dáng trang phục mà bà mặc trong những buổi vận động tranh cử đã được người hâm mộ săn lùng "bản copy".

Áo váy đen đầy ấn tượng và tự tin


Váy áo sọc và đầm suôn màu tím đủ thu hút sự chú ý của công chúng

Theo tạp chí People, phong cách thời trang của tân đệ nhất phu nhân Mỹ là dùng những món đồ phụ tùng nhỏ xinh để tạo điểm nhấn riêng cho những bộ cánh giản dị. "Chỉ cần một sợi dây nịt to bản hay một chiếc ghim bông hoa xinh đẹp cũng đủ mang lại một vẻ đẹp riêng đáng ngạc nhiên cho bộ đầm yêu thích của bạn" - Michelle Obama tiết lộ về phong cách ăn mặc của bà.

Người phụ nữ mới của Nhà Trắng cũng rất sành điệu trong việc chọn những kiểu dáng và màu sắc trang phục sao cho phù hợp và tôn lên sắc vóc của bà. "Tôi đã tự tìm kiếm những màu sắc và những kiểu trang phục mang lại cho tôi sự thoải mái cũng như trông đẹp hơn trong mắt công chúng. Đó là những trang phục mang màu hồng, tím và xám với những kiểu dáng đầm ôm vừa vặn, đầm sơmi và những chiếc quần tây ống rộng", bà Obama thổ lộ.

Và Michelle Obama tỏ ra khá hài lòng khi sự lựa chọn những bộ cánh đẹp giản dị của bà đã gây được sự chú ý và yêu mến của không ít người, nhất là phái đẹp yêu thích thời trang.

Hãy thử ngắm nhìn phong cách thời trang đẹp giản dị của Michelle Obama trong suốt chiến dịch vận động tranh cử của chồng bà, cũng như trang phục mà bà chuẩn bị cho riêng mình và cả gia đình trong đêm mừng tân tổng thống vừa thắng cử hôm 4-11 vừa rồi.


Trong bộ đầm ôm giản dị màu xanh ngọc và bộ áo đầm mùa hè kẻ carô


Bộ váy áo tông vàng và bộ đồ dạ tiệc đen tuyền điểm dây hạt đeo cổ


Đầm suôn đơn giản với áo khoác mang màu đỏ nguyên thủy và chiếc đầm suôn in bông hoa đậm trên nền đỏ đầy phong thái tự tin

Trong bộ đầm tím suôn giản dị điểm dây nịt to bản và dây hạt đeo cổ sánh bước cùng ứng cử viên tổng thống Barack Obama giữa mùa vận động tranh cử

Trong bộ đầm cam rạng ngời và lịch lãm

Trang phục thanh lịch khi diễn thuyết trước công chúng

Michelle Obama bên phu quân và hai con gái trong đêm mừng chiến thắng với bộ đầm đỏ - đen đầy ấn tượng do nhà thiết kế Narciso Rodriguez lên bộ sưu tập Xuân 2009 vừa trình làng tại New York

KH.NGỌC

Obama bắt tay thành lập nội các

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286816&ChannelID=2

Thứ Sáu, 07/11/2008, 08:20 (GMT+7)

Obama bắt tay thành lập nội các

Hạ nghị sĩ Rahm Emanuel (trái) sát cánh với ông Obama trong cuộc vận động tranh cử hồi tháng sáu tại Chicago - Ảnh: Reuters
TT - Tổng thống đắc cử Barack Obama chứng tỏ mình là người của công việc khi không tiêu tốn thời gian để ăn mừng thắng lợi.

Chỉ vài giờ sau khi được người dân Mỹ trao quyền lực, ông Obama đã lập tức giới thiệu đội ngũ sẽ giúp ông xây dựng nội các mới, và đảm bảo giai đoạn chuyển giao quyền lực diễn ra êm thắm cho đến trước ngày 20-1-2009 khi ông chính thức lên nhậm chức. Theo Hãng tin Reuters, đứng đầu đội ngũ này là John Podesta - cựu chánh văn phòng Nhà Trắng dưới thời tổng thống Bill Clinton, Valerie Jarrett - một cố vấn kỳ cựu của ông Obama và Pete Rouse - chánh văn phòng hiện tại của tân tổng thống.

Chọn chánh văn phòng

Reuters cho biết ông Obama đã mời hạ nghị sĩ Rahm Emanuel từ bang Illinois, một đồng minh thân cận của ông tại Chicago và từng là cố vấn cho cựu tổng thống Clinton, vào vị trí chánh văn phòng Nhà Trắng. Nội bộ Đảng Dân chủ tin tưởng ông Emanuel sẽ tiếp nhận nhiệm vụ này. Là chủ tịch của ủy ban vận động Đảng Dân chủ năm 2006, ông Emanuel đóng vai trò rất quan trọng trong việc phục hồi vị thế đa số của Đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ sau 12 năm khuất sau cái bóng của Đảng Cộng hòa.

Trái ngược với phong thái điềm đạm của ông Obama, ông Emanuel nổi tiếng với thái độ thẳng thắn, quan điểm cứng rắn và luôn đối đầu với phe Cộng hòa. “Obama cần một người trong Nhà Trắng có thể nói không với người khác và Rahm có thể làm được điều đó”, báo Chicago Tribune dẫn lời nhà phân tích Steve Elmendorf. Còn ông William Galston, cựu cố vấn cho tổng thống Clinton, đánh giá: “Một chánh văn phòng cần phải rắn như thép và Rahm có thừa tính cách đó”. Ngoài ra, các chuyên gia đánh giá với ông Emanuel và ông Podesta, ông Obama sẽ có trong tay hai chính khách kỳ cựu, có kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng tại Washington. Tuy nhiên, cũng có một số người lo ngại việc lựa chọn ông Emanuel có thể đào sâu thêm sự chia rẽ giữa Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa.

Chiếc ghế nóng

Một trong những khó khăn lớn nhất mà ông Obama phải đối đầu khi lên cầm quyền là thực hiện kế hoạch giải cứu thị trường tài chính trị giá 700 tỉ USD. Do đó, vị trí nóng nhất là bộ trưởng tài chính. Hiện trong danh sách ứng viên có rất nhiều cái tên sáng giá: Timothy Geithner - chủ tịch Ngân hàng Dự trữ liên bang New York, Paul Volcker - cựu chủ tịch Cục Dự trữ liên bang (FED), Lawrence Summers - cựu bộ trưởng tài chính dưới thời Clinton, James Dimon - chủ tịch Ngân hàng JP Morgan…

Ông Summers, 54 tuổi, là một nhà kinh tế lỗi lạc và từng được Hiệp hội Kinh tế Mỹ trao huy chương John Bates Clark cho những nghiên cứu về kinh tế vi mô. Ông Volcker, đã ngoài 80 tuổi, là một nhân vật quan trọng trong chính sách tiền tệ của Mỹ, nổi tiếng với thành tựu chống lạm phát. Tuy nhiên, báo Financial Post dẫn lời nhà kinh tế Nariman Behravesh của Tổ chức IHS Global Insight nhận xét trong một chính quyền trẻ trung có quyết tâm tạo sự thay đổi, thì cả hai đều bị xem là những gương mặt quá cũ kỹ. James Dimon được đánh giá cao bởi Ngân hàng JP Morgan vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính mà không chịu nhiều thiệt hại.

Nhưng theo giới quan sát, ứng cử viên sáng giá nhất hiện là ông Geithner, người đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch giải cứu tài chính của chính quyền Bush. Ông Geithner còn khá trẻ, mới 47 tuổi, từng có nhiều năm làm việc tại châu Á và Đông Phi. Theo quan điểm của ông, các ngân hàng trọng yếu của hệ thống tài chính toàn cầu cần phải hoạt động trong một khung quy định thống nhất. Báo Financial Post dẫn lời một số chuyên gia kinh tế đánh giá ông Geithner là người thực tế, hiểu thị trường và luôn biết cách tìm ra giải pháp.

Ngoài vị trí bộ trưởng tài chính, giới quan sát nhận định ông Obama cũng sẽ phải chọn một đội ngũ quan chức kinh tế hạng A để đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính và tình trạng suy thoái kinh tế. Đó là các chức vụ giám đốc Hội đồng kinh tế quốc gia, chủ tịch Hội đồng cố vấn kinh tế và đại diện thương mại Mỹ.

Nội các lưỡng đảng

Giới quan sát nhận định ông Obama có thể sẽ xây dựng một nội các mang tính lưỡng đảng chứ không chỉ thiên về Đảng Dân chủ. BBC cho biết có tin ông Obama sẽ đề nghị Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates tiếp tục giữ chức vụ vì Mỹ đang dính vào hai cuộc chiến Iraq và Afghanistan. Đây là lựa chọn hợp lý vì theo đánh giá của giới quan sát, ông Gates được người của cả hai đảng kính trọng. Nhưng cựu bộ trưởng hải quân Richard Danzig, một cố vấn thân cận của ông Obama, cũng không mất hi vọng.

Đối với vị trí ngoại trưởng, có nguồn tin cho biết TNS John Kerry là ứng cử viên hàng đầu. Tuy nhiên, người phát ngôn của ông Kerry đã phủ nhận thông tin này. Cựu đại sứ Richard Holbrooke, TNS Chuck Hagel, cựu TNS Sam Nunn, thống đốc bang New Mexico Bill Richardson cũng là những người có thể tiếp nhận chiếc ghế từ bà Condoleezza Rice. Ngoài ra, theo Reuters, ông James Steinberg, cựu cố vấn của ông Clinton, là ứng cử viên số một cho vị trí cố vấn an ninh quốc gia. Bà Susan Rice, là cựu cố vấn của ông Clinton, cũng có thể giành được vị trí này hoặc một chức vụ quan trọng khác. Ba chuyên gia đối ngoại quan trọng của ông Obama là các ông Mark Lippert, Denis McDonoughm và Ben Rhodes, có thể sẽ có chân trong Bộ Ngoại giao.

Các vị trí đáng chú ý khác là bộ trưởng tư pháp và bộ trưởng an ninh nội địa. Danh sách ứng cử viên cho chức lãnh đạo Bộ Tư pháp là thống đốc bang Arizona Janet Napolitano, cựu thứ trưởng tư pháp Eric Holder, hạ nghị sĩ Artur Davis, người từng gặp ông Obama hồi ở Trường luật Harvard. Cựu nghị sĩ Tim Roemer, người ủng hộ dự luật thành lập Bộ An ninh nội địa, được xem là ứng cử viên lớn cho vị trí đứng đầu bộ này.

HIẾU TRUNG

Người Mỹ đang sốt ruột chờ “siêu nhân” Obama ra tay giải cứu nền kinh tế - Ảnh: AFP

Không có tuần trăng mật

Mặc dù còn 74 ngày nữa Barack Obama mới chính thức nhậm chức tổng thống, nhưng tình thế cấp bách không cho phép ông chờ đợi đến ngày 20-1 năm sau mới bắt tay vào giải quyết các thách thức mà Mỹ đang đối mặt. Đè nặng trên đôi vai của nhà lãnh đạo 47 tuổi là hai cuộc chiến tranh và nền kinh tế đang lâm nguy của Mỹ.

Nếu việc rút quân khỏi Iraq và tăng cường sự hiện diện của Mỹ tại Afghanistan là những việc mà ông có thể thực hiện trong vòng 16 tháng kể từ ngày nhậm chức như đã cam kết, thì nền kinh tế trong nước không thể đợi lâu hơn. Cả nước Mỹ đang sốt ruột mong vị tổng thống mới nhanh chóng đưa ra những quyết định có ảnh hưởng đến các doanh nghiệp và người tiêu dùng. “Sẽ không có tuần trăng mật cho vị tổng thống mới bởi tình hình quá phức tạp. Obama phải nhảy ngay vào vấn đề nhà đất vì nó là chuyện đời sống hằng ngày gần gũi nhất của mọi người Mỹ” - báo USA Today dẫn lời Dennis Hedlund, giám đốc Công ty tư vấn về bất động sản iEmergent.

Các nhà cố vấn của Obama trấn an những doanh nghiệp và tổ chức tiêu dùng, nói rằng tổng thống mới sẽ không đi theo vết xe của cựu tổng thống Franklin D. Roosevelt, người bước chân vào Nhà Trắng năm 1932 khi Mỹ đang chịu tác động của cơn đại suy thoái, nhưng từ chối kê thuốc cho nền kinh tế trước khi nhậm chức. Theo báo New York Times, ông Obama đã hội ý với các lãnh đạo quốc hội về một gói kích thích trị giá 100 tỉ USD tập trung vào lĩnh vực công, hỗ trợ ngành công nghiệp ôtô, người thất nghiệp, chi phí sưởi ấm, phiếu ăn... với hi vọng nó được thông qua trong kỳ họp quốc hội cuối cùng của chính phủ hiện tại. Ông cũng thường xuyên trao đổi với Bộ trưởng Tài chính Henry Paulson về môi trường kinh tế và mong muốn sẽ hợp tác với Paulson trong giai đoạn chuyển tiếp này.

Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo những giới hạn về khả năng hành động trong ngắn hạn của ông Obama. Ông phải cân đối giữa những đòi hỏi của phe Dân chủ với thực tế Tổng thống Bush vẫn nắm quyền phủ quyết trong 74 ngày tới. Nếu không được Tổng thống Bush và thượng viện do phe Cộng hòa kiểm soát thông qua, thì kế hoạch hỗ trợ kể trên cũng sẽ giậm chân tại chỗ đến tháng một năm sau. Elaine C. Kamarck, cựu cố vấn chính sách đối nội của phó tổng thống Al Gore vào thập niên 1990, cảnh báo: “Nếu ông ta sốt sắng quá mức và sa đà vào các tranh chấp chính sách trước khi nhậm chức thì điều đó sẽ có tác dụng ngược“.

T.TRÚC

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=286827&ChannelID=2

Thứ Sáu, 07/11/2008, 15:14 (GMT+7)

Tuần tới, Tổng thống Bush họp với ông Obama

Tổng thống Bush xúc động vẫy chào các nhân viên Nhà Trắng sau khi phát biểu về việc chuyển giao quyền lực ngày 6-11 - Ảnh: AP
TTO - Tổng thống Mỹ George W Bush cho biết ông và người kế nhiệm Barack Obama sẽ bàn các vấn đề như cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và cuộc chiến Iraq vào đầu tuần tới.

Trong bài phát biểu tại Nhà Trắng, ông Bush chúc mừng tổng thống mới được bầu, đồng thời nói ông sẽ nỗ lực hết sức nhằm bảo đảm một cuộc chuyển giao quyền lực êm ả vào ngày 20-1-2009.

Tổng thống Bush cũng cho biết ông đã yêu cầu các quan chức chính phủ “trao đổi với đội ngũ của ông Obama về các vấn đề chính sách hiện tại, từ thị trường tài chính cho tới cuộc chiến tại Iraq”.

"Tôi chờ đợi được thảo luận về các vấn đề đó cùng tổng thống mới được bầu vào đầu tuần tới”, ông nói.

Cũng theo Tổng thống Bush, Bộ Tư pháp hiện đã thu xếp việc bảo đảm an ninh cho các thành viên quan trọng trong đội ngũ của ông Obama, và vị tổng thống mới đắc cử cũng đã bắt đầu được cung cấp thông tin tình báo tuyệt mật cũng như các vấn đề an ninh.

Trong khi đó hạ nghị sĩ Rahm Emanuel đã chấp nhận lời mời vào vị trí chánh văn phòng Nhà Trắng của ông Obama. Như vậy ông sẽ chịu trách nhiệm phần lớn việc quản lý nội bộ chính quyền mới.

Ngoài ra theo BBC, ông David Axelrod - chiến lược gia chiến dịch tranh cử của ông Obama, cũng đã đồng ý nhận chức cố vấn cao cấp của Nhà Trắng, vị trí do ông Karl Rove và Dan Bartlett đảm nhận dưới chính quyền Bush.

Dự kiến vị trí mà ông Obama bổ nhiệm tiếp theo là bộ trưởng tài chính để giải quyết cuộc khủng hoảng kinh tế của đất nước. Những ứng cử viên sáng giá là cựu bộ trưởng tài chính Larry Summers và cựu thống đốc Cục Dự trữ liên bang Paul Volcker.

Vị trí bộ trưởng quốc phòng được dự báo sẽ tiếp tục do ông Robert Gates đảm nhận và vị trí người phát ngôn Nhà Trắng do Robert Gibbs, một trợ lý trong chiến dịch tranh cử của ông Obama đảm nhận.

Dự kiến hôm nay 7-11, ông Obama sẽ tổ chức buổi họp báo đầu tiên sau cuộc gặp với các cố vấn kinh tế.

T.VY (Theo BBC)