Thanh bình điệu, Lý Bạch

Lý Bạch


清平調其一


Thanh bình điệu kỳ 1


Khúc hát thanh bình kỳ 1 (Người dịch: Trần Trọng San)

雲想衣裳花想容，
春風拂檻露華濃。
若非群玉山頭見，
會向瑤臺月下逢。


Vân tưởng y thường hoa tưởng dung,
Xuân phong phất hạm lộ hoa nùng.
Nhược phi Quần Ngọc sơn đầu kiến,
Hội hướng Dao Đài nguyệt hạ phùng.


Mặt tưởng là hoa, áo ngỡ mây,
Hiên sương phơ phất gió xuân bay.
Nếu không gặp gỡ trên Quần Ngọc,
Dưới nguyệt Dao Đài sẽ gặp ai.

(Năm 743)

Năm Khai Nguyên, Đường Huyền Tông và Dương Quý Phi ở đình Trầm Hương ngắm hoa mẫu đơn, lệnh cho Lý

Bạch làm ba bài "Thanh bình điệu" này. Trong 3 bài này, Lý Bạch có ví Dương Quý Phi với hoa mẫu đơn.



清平調其二


Thanh bình điệu kỳ 2


Khúc hát thanh bình kỳ 2 (Người dịch: Trần Trọng San)

一枝紅艷露凝香，
雲雨巫山枉斷腸。
借問漢宮誰得似，
可憐飛燕倚新粧。


Nhất chi hồng diễm lộ ngưng hương,
Vân vũ Vu sơn uổng đoạn trường.
Tá vấn Hán cung thuỳ đắc tự,
Khả lân Phi Yến ỷ tân trang.


Một nhánh hồng tươi, móc đọng sương,
Mây mưa Vu giúp uổng sầu thương.
Hỏi nơi cung Hán ai người giống ?
Phi Yến còn nhờ mới điểm trang.

(Năm 743)



清平調其三


Thanh bình điệu kỳ 3


Khúc hát thanh bình kỳ 3 (Người dịch: Trần Trọng San)

名花傾國兩相歡，
長得君王帶笑看。
解釋春風無限恨，
沉香亭北倚闌幹。


Danh hoa khuynh quốc lưỡng tương hoan,
Trường đắc quân vương đới tiếu khan.
Giải thích xuân phong vô hạn hận,
Trầm Hương đình bắc ỷ lan can.


Hoa trời, sắc nước thảy đều vui,
Luôn được vua trông với nụ cười.
Mối hận gió xuân bay thoảng hết,
Bên đình, thơ thẩn tựa hiên chơi.

(Năm 743)

Trương Thái Du dịch thơ



1. Khúc thanh bình

Lý Bạch



Tưởng mây là áo mặt là hoa

Gió xuân sương sớm níu hiên nhà

Nếu chẳng gặp người trên Quần Ngọc

Thì hẹn Dao Đài dưới ánh Nga.



Một đóa hồng tươi, ngát lệ sương

Núi Vu thần nữ uổng buồn vương

Hỏi trong cung Hán ai nào sánh

Thương Triệu ái phi cậy phấn hương.



Người đẹp cùng vui với chúa hoa

Vua ngắm cười hoài, mãi kiêu sa

Khỏa đi muôn hận xuân đưa gió

Tựa song đình bắc thưởng trầm xa.



Dịch năm 1999



Chú thích: Một hôm nhân lúc hoa Thược Dược nở, Đường Minh Hoàng và Dương Quý Phi tụ hội để đàn hát. Lý

Bạch đang say rượu vẫn bị khiêng tới để làm thơ. Trong men nồng, ông múa bút thành bài ca trên. Chính vì

ngầm so sánh Dương Quý Phi với Triệu Phi Yến trong thơ, về sau ông bị thất sủng. Mối giao cảm giữa thi sĩ và

thân phận Triệu Phi Yến hóa ra là ý thức về chính mình của Lý Bạch, ông chẳng khác nào phấn hương của vua

chúa. Quần Ngọc, Dao Đài: nơi ở của Tây vương mẫu, đại khái là thiên đường cực lạc vậy. Vu sơn: Sở Tương

Vương đi chơi ở đất Cao Đường, nằm mộng ái ân với thần nữ núi Vu. Vị thần này sớm làm mây, khuya làm mưa

ở Dương Đài.