Thứ Ba, 11/11/2008, 02:20 (GMT+7)
Barack Obama - Hy vọng táo bạo - Kỳ 5: Đi xin tiền
TT - Đối với phần lớn chính trị gia tiền không phải là vấn đề làm giàu. Ít nhất là trong thượng viện, hầu hết thành viên đều giàu có. Vấn đề ở đây là việc duy trì địa vị và quyền lực; là việc loại bỏ những thách thức và đẩy lùi những lo ngại. Tiền không thể đảm bảo cho chiến thắng, nhưng nếu không có tiền hay không có những đoạn quảng cáo trên truyền hình tiêu tốn hết tiền bạn có, bạn sẽ cầm chắc thất bại.
 |
| Trong quá trình vận động tranh cử, Barack Obama tuyên bố người dân Mỹ là mục tiêu duy nhất ông nhắm tới khi gây quỹ |
>> Kỳ 1: Câu chuyện từ một cái tên
>> Kỳ 2: Không có nước Mỹ da đen hay da trắng
>> Kỳ 3: Hiện thân của giấc mơ Mỹ
>> Kỳ 4: Lời gửi gắm của cử tri
Hỏi xin những người giàu
Số tiền tiêu vào việc tranh cử là một con số ngạt thở, đặc biệt trong cuộc đua ở những bang lớn có thị trường truyền thông đa dạng. Hồi ở Thượng viện bang Illinois, tôi từ chối mọi lời mời đi ăn của những người vận động hành lang, không nhận những tấm séc của nhóm tư bản sòng bạc hay thuốc lá. Khi tôi quyết định tranh cử vào Thượng viện Mỹ, cố vấn truyền thông của tôi - David Axelrod - đã bắt tôi phải ngồi nghe anh ta giải thích về thực tế cuộc sống. Chiến dịch của chúng tôi cần có một ngân sách tối thiểu, chủ yếu dựa vào sự ủng hộ của người dân và “quảng cáo miễn phí” - tức là năng lực tự làm ra tin tức của bạn.
Tuy nhiên David vẫn thông báo với tôi rằng một tuần quảng cáo trên thị trường truyền thông Chicago sẽ tốn cỡ nửa triệu USD. Với bốn tuần phát trên truyền hình, cộng với tất cả chi phí hành chính và lương của nhân viên cho một chiến dịch trên toàn bang, tổng số tiền cuối cùng cho chiến dịch sơ bộ sẽ xấp xỉ 5 triệu USD. Tối đó tôi về nhà và bắt đầu viết ra tên tất cả những người tôi biết sẽ đóng góp cho tôi thành những hàng cột ngay ngắn. Cạnh tên mỗi người, tôi viết số tiền lớn nhất mà tôi cảm thấy mình có thể hỏi xin họ. Tổng số tiền tôi tính được là 500.000 USD.
Không có tài sản lớn riêng thì cơ bản chỉ có một cách để có tiền chạy đua vào thượng viện: bạn phải hỏi xin những người giàu. Trong ba tháng đầu của chiến dịch tranh cử, tôi giam mình trong phòng với trợ lý gây quỹ và thực hiện những cuộc gọi lần đầu cho những người từng tài trợ cho Đảng Dân chủ. Đôi khi mọi người dập máy khi nghe tôi gọi. Thường thì các thư ký sẽ ghi lại lời nhắn và rồi tôi không nhận được hồi âm gì, sau đó tôi sẽ gọi lại hai hoặc ba lần cho đến khi hoặc tự tôi từ bỏ người này hoặc người đó rốt cuộc cũng nghe máy và nhã nhặn từ chối tôi.
Tôi bắt đầu chơi mấy trò trốn tránh tinh vi khi tới giờ gọi điện - vào nhà vệ sinh thường xuyên, đi uống cà phê rất lâu, gợi ý với trợ lý chính sách là chúng tôi phải sửa bài phát biểu về giáo dục lần thứ ba hoặc thứ tư. Đôi khi trong những buổi làm việc như thế, tôi nghĩ đến ông tôi - hồi trung niên ông đã đi bán bảo hiểm nhân thọ và không thành công lắm. Tôi nhớ lại sự khổ sở của ông khi ông cố gắng hẹn gặp những người thà đi làm răng còn hơn là nói chuyện với một viên đại lý bảo hiểm. Hơn bao giờ hết tôi hiểu rõ cảm giác của ông.
Sau tròn ba tháng, chiến dịch của tôi chỉ quyên góp được 250.000 USD - còn xa mới đến ngưỡng tối thiểu có thể chấp nhận được. Tồi tệ hơn, cuộc đua của tôi còn vấp phải cơn ác mộng lớn nhất đối với các chính trị gia: đó là một ứng cử viên tự tài trợ với túi tiền vô tận. Tên ông ta là Blair Hull, người đã bán công ty giao dịch tài chính của ông ta cho Goldman Sachs vài năm trước với giá 531 triệu USD. Một buổi sáng, khi vừa lái xe ra khỏi đường vòng khu chung cư trên đường đến văn phòng, tôi được chào đón bằng hàng hàng lớp lớp những tấm bảng lớn ghi: ủng hộ Blair Hull vào thượng viện. Và suốt năm dặm đường tiếp theo tôi gặp chúng trên mọi phố nhỏ, dọc theo tất cả các đường lớn, ở mọi hướng, mọi ngóc ngách, mọi xó xỉnh - trên cửa sổ tiệm cắt tóc, trên những tòa nhà trống, trước trạm xe buýt, sau quầy bán rau. Tiếp theo là một loạt quảng cáo trên tivi dồn dập xuất hiện suốt sáu tháng cho đến tận ngày bầu cử.
Đến tháng 1-2004, ông Hull đã chiếm vị trí dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận và những người ủng hộ tôi bắt đầu liên tục gọi điện, nhắc tôi rằng tôi cần phải làm gì đó, rằng tôi cũng phải xuất hiện ngay lập tức trên tivi, nếu không tôi sẽ mất tất cả. Tôi phải làm gì?
Món nợ phải đấu tranh
| "Chúng tôi khởi đầu khi không có nhiều tiền hay sự hậu thuẫn. Chiến dịch của chúng tôi không khởi động trong những đại sảnh ở Washington. Nó bắt đầu tại sân sau của khu nhà Des Moines. Chiến dịch này được xây dựng nhờ những người lao động đã đóng góp 5, 10 và 20 USD từ khoản tiết kiệm ít ỏi của mình. Đây là chiến thắng của chính các bạn" Trích phát biểu của Tổng thống đắc cử Barack Obama trong bài phát biểu trước 125.000 người ủng hộ tại Chicago đêm 4-11-2008 |
Tôi không thể không thừa nhận cuộc săn tiền đã thay đổi tôi chút ít. Rõ ràng là tôi không còn chút cảm giác xấu hổ nào khi hỏi xin người lạ một số tiền lớn. Đến cuối chiến dịch vận động, những câu nói đùa, vài ba lời trao đổi thường có trong những cuộc gọi xin tiền của tôi cũng không còn. Tôi bỏ hết chúng chỉ để hỏi về tiền và cố gắng sao cho không bị từ chối.
Nhưng tôi lo ngại sẽ có những thay đổi khác nữa trong công việc. Tôi ngày càng nhận thấy mình dành nhiều thời gian hơn với những người giàu tiền bạc - chủ sở hữu công ty luật, chủ ngân hàng đầu tư, giám đốc quỹ phòng tránh rủi ro và nhà đầu tư mạo hiểm. Tôi biết hậu quả của hoạt động gây quỹ là tôi ngày càng giống những nhà tài trợ giàu có tôi gặp, theo nghĩa là tôi dành ngày càng nhiều thời gian cho thế giới đứng trên sự tranh chấp, bên ngoài sự đói khổ, thất vọng, sợ hãi, phi lý và khó khăn của 99% dân số - đây mới chính là những người mà tôi phải phụng sự khi bước chân vào nghề hoạt động công chúng.
Con đường ít đối kháng nhất - với những người gây quỹ thuộc các nhóm lợi ích đặc biệt, hiệp hội các ủy ban hành động chính trị và các cơ sở vận động hành lang hàng đầu - bắt đầu trở nên hấp dẫn khủng khiếp, và nếu quan điểm của nhóm người này không hoàn toàn phù hợp với quan điểm trước kia của bạn thì bạn giải thích sự thay đổi đó là tính thực tế, là phải thỏa hiệp, là nắm vững tình hình. Tôi không bao giờ quen được với việc dùng thuật ngữ “nhóm lợi ích đặc biệt” để chỉ các nhóm người bao gồm cả Tập đoàn dầu khí Exxon Mobil lẫn các công nhân xây dựng, đại diện các công ty dược và phụ huynh trẻ em khuyết tật.
Tuy nhiên, ảnh hưởng của các nhóm lợi ích lên các ứng cử viên chính trị không phải lúc nào cũng tốt. Họ không tìm kiếm ứng viên sâu sắc nhất, có khả năng nhất hay tư tưởng khoáng đạt nhất. Họ chỉ tập trung vào một vài mối quan tâm cụ thể - quỹ lương hưu của họ, hỗ trợ mùa màng cho họ, vụ kiện của họ. Nói đơn giản là họ có mục đích cá nhân. Và họ muốn một quan chức được bầu như bạn giúp họ đạt được mục đích đó. Bạn tự hỏi thế lương tâm chính xác là cái gì: không để các “nhóm lợi ích đặc biệt” điều khiển hay phải tránh việc làm tổn thương bạn bè? Câu trả lời không hề rõ ràng.
Sau đó, lãnh đạo một số công đoàn lớn nhất - công đoàn giáo viên, công đoàn dịch vụ công cộng, công đoàn nhân viên nhà nước và công đoàn dệt may, khách sạn, nhà hàng bang Illinois đã tuyên bố ủng hộ tôi thay vì đối thủ - sự ủng hộ rất quan trọng vì họ giúp chiến dịch vận động của tôi có trọng lượng hơn. Về phía họ, đây thật sự là một động thái mạo hiểm, nếu tôi thua họ sẽ phải trả giá bằng niềm tin, bằng sự ủng hộ từ các thành viên của họ. Tôi nợ những tổ chức này.
Tôi không coi đây là hành động mua chuộc phiếu bầu, tôi không phiền khi thấy mình có nghĩa vụ với công nhân làm nghề chăm sóc tại nhà hay với các giáo viên đang dạy học ở những ngôi trường khó khăn nhất cả nước, nhiều người trong số họ đã dốc tiền túi của chính mình để mua bút chì màu và sách cho học sinh vào đầu mỗi năm học. Tôi bước vào nghề chính trị để đấu tranh cho họ và tôi rất mừng khi công đoàn vẫn ở cạnh tôi, nhắc nhở tôi về điều đó.
BARACK OBAMA (Nguyễn Hằng dịch)
_______________
Đối với Obama cũng như các chính trị gia, còn có một thế lực khác dồn ép họ. Thế lực này có thể tạo dựng cũng như phá sập sự nghiệp của một người chỉ với một cú điện thoại.
Kỳ tới: Cuộc chiến cuồng nộ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét