Barack Obama - hi vọng táo bạo - Kỳ cuối: Tương lai sáng sủa

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=288016&ChannelID=20

Chủ Nhật, 16/11/2008, 03:20 (GMT+7)

Barack Obama - hi vọng táo bạo - Kỳ cuối: Tương lai sáng sủa


Vợ chồng tổng thống đắc cử Barack Obama (bên phải) đến thăm Nhà Trắng ngày 10-11-2008, chuẩn bị cho cuộc chuyển giao quyền lực - Ảnh: Reuters



TT - Vào một chiều tháng một lạnh lẽo ngay trước ngày tôi làm lễ tuyên thệ tại thượng viện năm 2004, xe của tôi đi qua cánh cổng vào Nhà Trắng.

Một nhân viên của Nhà Trắng đến đón tôi và đưa tôi vào phòng vàng, nơi các thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ mới đã đến khá đông đủ. Đúng 4 giờ chiều, Tổng thống Bush được thông báo đã đến và ông bước lên bục, trông ông khỏe mạnh và hoạt bát. Trong khoảng mười phút gì đó, ông nói chuyện với chúng tôi, kể vài chuyện cười, kêu gọi đất nước cùng đoàn kết, sau đó mời chúng tôi đến đầu bên kia Nhà Trắng để ăn nhẹ, chụp ảnh với ông và đệ nhất phu nhân.

>> Kỳ 1: Câu chuyện từ một cái tên
>> Kỳ 2: Không có nước Mỹ da đen hay da trắng
>> Kỳ 3: Hiện thân của giấc mơ Mỹ
>> Kỳ 4: Lời gửi gắm của cử tri
>> Kỳ 5: Đi xin tiền
>> Kỳ 6: Cuộc chiến cuồng nộ
>> Kỳ 7: Chỗ ngồi lịch sử
>> Kỳ 8: Một gia đình
>> Kỳ 9: Thế giới ngoài kia

Con người khác của Tổng thống Bush

Tôi được tận mắt thấy Nhà Trắng lần đầu tiên vào năm 1984. Lúc đó tôi vừa tốt nghiệp đại học. Đó là một chuyến đi ngắn, tôi và các bạn sinh viên đi dạo đến công viên quốc gia và đài tưởng niệm Washington, sau đó chúng tôi dành vài phút ngắm Nhà Trắng. Tôi cảm thấy kinh ngạc, không phải trước những đường cong duyên dáng của tòa nhà, mà vì nó quá cởi mở trước sự ồn ào náo nhiệt của thành phố. Chúng tôi được đứng quá gần cổng vào, sau đó có thể đi vòng ra mặt sau tòa nhà để ngắm vườn hồng và khu nhà ở phía xa. Tôi nghĩ vị trí, tư thế cởi mở của tòa Nhà Trắng nói lên rằng vị lãnh đạo đất nước cũng không khác chúng ta bao nhiêu, họ cũng sống theo pháp luật và những giá trị chung của nước Mỹ.

20 năm sau, không dễ mà đến gần được Nhà Trắng nữa. Chốt kiểm soát, lực lượng bảo vệ có vũ trang, xe tải, gương, chó và các chướng ngại vật di động vây quanh bảo vệ Nhà Trắng trong phạm vi hai ngã tư đường. Ôtô không phận sự không được phép đi vào đại lộ Pennsylvania. Tôi thấy thoáng buồn trước những điều không còn nữa.

Đúng lúc đó bỗng nhiên tôi thấy đói meo nên trong khi các nghị sĩ khác xếp hàng chờ chụp ảnh thì tôi đi thẳng về bàn ăn tự chọn. Khi tôi trệu trạo món nguội khai vị và bắt chuyện với một vài hạ nghị sĩ, tôi nhớ lại hai lần gặp tổng thống trước đó, lần thứ nhất là một cuộc viếng thăm chúc mừng ngắn sau bầu cử, lần thứ hai là một bữa ăn sáng nhẹ ở Nhà Trắng với các thượng nghị sĩ mới. Trong cả hai lần tôi đều thấy tổng thống là người dễ mến, khôn ngoan, làm việc nghiêm túc nhưng thẳng thắn, nhờ tính cách đó mà ông trúng cử hai nhiệm kỳ.

Trong lần gặp gỡ vào bữa sáng đó, có một khoảnh khắc tôi nhìn thấy con người khác của vị tổng thống. Trước khi tôi tiến về phòng xanh thì tổng thống hiện ra ở cửa và vẫy tôi vào. “Obama! - ông nói khi bắt tay tôi - Đến đây tôi giới thiệu anh với Laura. Laura, em nhớ Obama chứ? Mình đã nhìn thấy anh ấy trên tivi hôm tối bầu cử đấy. Một gia đình thật đẹp. Vợ anh đúng là một vị phu nhân ấn tượng”. “Ngài tổng thống quá khen chúng tôi rồi”, tôi nói khi bắt tay đệ nhất phu nhân, hi vọng mình đã lau sạch vụn bánh trên mặt. Tổng thống quay sang viên sĩ quan hầu cận đứng cạnh, anh ấy xịt ra một cục bọt dung dịch rửa tay to tướng lên bàn tay tổng thống.

“Anh muốn rửa tay không? - tổng thống hỏi tôi - Cái này hay. Dùng nó thì đỡ bị lạnh”. Tôi không muốn trông mình có vẻ mất vệ sinh nên cũng nhận một cục bọt. “Anh qua đây một chút”, ông dẫn tôi vào trong phòng và nói nhỏ: “Này, tôi hi vọng anh không giận nếu tôi cho anh một lời khuyên chứ”. “Không đâu, thưa tổng thống”.

Ông gật đầu: “Tương lai của anh tốt lắm. Rất sáng sủa. Nhưng tôi đã ở thành phố này vài năm rồi, và tôi nói này, sẽ khó khăn lắm đấy. Anh mà thu hút sự chú ý như hiện tại thì mọi người sẽ chĩa mũi dùi vào anh. Không chỉ người bên đảng của tôi đâu, anh biết đấy, cả người bên đảng của anh nữa. Ai cũng chờ anh trượt chân hết, anh hiểu không? Thế nên phải cẩn thận đấy”. “Cảm ơn tổng thống”. “Được rồi. Tôi phải đi đây. Mà anh biết không, tôi với anh có cái giống nhau đấy”. “Đó là cái gì ạ?”. Tổng thống nói: “Là tôi với anh đều đã phải tranh luận với Alan Keyes. Gã đó là một tay quái, đúng không?” (Alan Keyes từng tranh cử vị trí ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa với George W. Bush năm 2000, và tranh cử vị trí thượng nghị sĩ bang Illinois với Obama năm 2004).

Tôi bật cười, và khi ra cửa tôi kể cho ông nghe vài chuyện hồi chiến dịch tranh cử. Mãi đến khi ông rời phòng tôi mới nhận thấy tôi đã khoác vai ông một chút khi nói chuyện - một thói quen vô thức của tôi, nhưng tôi nghi thói quen đó hẳn đã làm rất nhiều bạn tôi, chưa nói đến mấy anh chàng mật vụ trong phòng này, cảm thấy hơi khó chịu.

Một phần của công trình

Tôi vẫn nhớ một lần nói chuyện với một người bạn 20 năm trước. Đó là một người lớn tuổi hơn tôi, từng hoạt động vì quyền công dân rất tích cực ở Chicago hồi thập kỷ 1960 và đang giảng dạy ngành đô thị học ở Đại học Northwestern. Lúc đó tôi quyết định theo học trường luật sau ba năm làm nghề tổ chức cộng đồng; và vì ông là một trong số ít những người giảng dạy nghiên cứu tôi quen nên tôi nhờ ông viết cho tôi một lá thư giới thiệu.

Ông nói ông rất sẵn lòng, nhưng trước hết ông muốn biết tôi định làm gì với bằng luật. Tôi nói tôi quan tâm đến vấn đề quyền công dân và lúc nào đó tôi sẽ thử bước vào chính trường. Ông gật đầu và hỏi liệu tôi đã suy nghĩ về những vấn đề liên quan đến con đường sự nghiệp đó hay chưa, tôi sẵn lòng làm gì để ra tờ báo luật, để liên minh với ai đó hoặc để được bầu vào một vị trí nào đó rồi tiến xa hơn.

Theo ông, thường thì cả luật và chính trị đều đòi hỏi phải biết thỏa hiệp; không phải về từng vấn đề cụ thể mà về những thứ cơ bản hơn - đó là giá trị và lý tưởng của mỗi người. 20 năm sau, khi nghĩ về lần nói chuyện đó, tôi thấy mình biết ơn những gì ông nói hơn trước rất nhiều. Tôi nghĩ về những gì Benjamin Franklin đã viết cho mẹ ông để giải thích tại sao ông lại dành nhiều thời gian làm việc cho xã hội: “Con muốn người ta nói về con là: “Ông ta đã sống có ích” chứ không phải “Ông ta đã chết trong giàu có” mẹ ạ”.

Tôi thích được chạy ở công viên Mall. Tôi thường chạy ở đó vào chiều muộn. Ban đêm, nơi này được chiếu sáng nhưng thường vắng lặng. Đứng giữa những chiếc cột cẩm thạch, tôi đọc lại bài phát biểu Gettysburg và diễn văn nhậm chức lần thứ hai của Abraham Lincoln. Tôi nhìn xuống hồ nước, tưởng tượng đám đông lặng đi nghe giọng nói hùng hồn của mục sư Martin Luther King, xa hơn là mái điện Capitol rực sáng lung linh.

Tôi nghĩ đến nước Mỹ và những người đã sáng lập nên đất nước. Họ đã vượt lên trên những khát vọng tầm thường, những tính toán nhỏ nhen, tưởng tượng ra một quốc gia trải rộng khắp lục địa. Và những người như Lincoln và King đã nằm xuống vì sự nghiệp làm cho đất nước chưa hoàn hảo này ngày càng tốt đẹp hơn. Và tất cả những người vô danh khác, những nô lệ và binh lính, thợ may và người bán thịt, họ đã xây dựng cuộc sống cho chính mình, cho con cháu họ, với từng viên gạch, từng thanh đường ray, với đôi tay chai sần để xây dựng nên thế giới của giấc mơ chung. Tôi muốn trở thành một phần của công trình ấy.

Trái tim tôi tràn đầy tình yêu với đất nước này.

BARACK OBAMA
NGUYỄN HẰNG dịch