Chủ Nhật, 09/11/2008, 07:32 (GMT+7)
Barack Obama - Hi vọng táo bạo
Kỳ 3:
Hiện thân của giấc mơ Mỹ
 |
| Barack Obama và cha |
TT - Chủ yếu nhờ may mắn, tôi có một vị trí xã hội giúp tôi tránh được hầu hết những va chạm, những đau đớn mà một người da đen bình thường phải chịu đựng.
Tôi vẫn có thể nhắc lại những lần bị coi thường vụn vặt suốt 45 năm đời tôi: nhân viên bảo vệ theo dõi khi tôi đi mua sắm ở trung tâm thương mại, các cặp vợ chồng da trắng ném chìa khóa xe cho tôi khi tôi đứng bên ngoài nhà hàng đợi người phục vụ, xe cảnh sát áp sát xe tôi mà không có lý do rõ ràng… Tôi biết cảm giác thế nào khi bị mọi người nói rằng tôi không làm được điều gì đó vì tôi là người da đen và tôi biết vị đắng khi phải nuốt cơn giận. Tôi cũng biết Michelle và tôi sẽ còn phải cẩn thận với một vài câu chuyện mà con cái chúng tôi có thể bị ảnh hưởng - trên tivi và trong âm nhạc, từ bạn bè và từ đường phố - đó là xã hội đang nhìn nhận chúng như thế nào.
>> Kỳ 1: Câu chuyện từ một cái tên
>> Kỳ 2: Không có nước Mỹ da đen hay da trắng
Định kiến sẽ bị xóa bỏ
| "Có thể tôi không được ủng hộ để giành thắng lợi, nhưng màu da của tôi cũng không hề làm tôi mất đi cơ hội chiến thắng" |
| Cha tôi là người Kenya, sinh ra cạnh bờ hồ Victoria, một nơi gọi là Alego. Ông được chọn vào học tại một trường đại học ở Mỹ, tham gia cùng làn sóng của những người châu Phi được cử đi để nắm bắt nền công nghệ và mang về phục vụ một châu Phi hiện đại và tân tiến. Năm 1959, ở tuổi 23, ông đến Trường ĐH Hawaii và quen mẹ tôi ở đó. Cha tôi trông chẳng giống với những người xung quanh. Ông ấy đen như hắc ín còn mẹ tôi thì trắng như sữa. Nhưng điều ấy hầu như chẳng ghi vào tâm trí tôi. Tôi có thể kể lại một câu chuyện vốn đề cập đến vấn đề chủng tộc. Khi tôi lớn lên, câu chuyện đó được kể đi kể lại thường xuyên hơn, như thể nó bộc lộ cốt lõi của quan điểm đạo đức mà cuộc đời của cha tôi hướng đến. Theo như câu chuyện, sau nhiều giờ nghiên cứu, cha tôi đã cùng với ông ngoại và một vài người bạn đến một quán bar có tên Waikiki. Mọi người đều vui như hội, uống và hát theo âm thanh của tiếng đàn guitar thì đột nhiên một gã đàn ông tuyên bố với người pha chế rượu, tiếng hắn đủ lớn để mọi người có thể nghe thấy, rằng hắn không muốn uống thứ rượu ngon “bên cạnh một gã da đen”. Căn phòng trở nên yên lặng và mọi người hướng mắt về cha tôi, nghĩ sẽ có một trận đánh nhau xảy ra. Nhưng cha tôi đứng dậy, bước đến bên hắn, mỉm cười và bắt đầu thuyết cho hắn một bài học về sự điên rồ của mù quáng, về quyền cơ bản của con người. “Khi Barack hoàn tất bài diễn thuyết - ông ngoại kể - hắn cảm thấy hổ thẹn đến nỗi thọc tay vào túi và đưa cho Barack 100 đôla. Số tiền đó dùng để trả tiền rượu, các món khai vị của tất cả chúng tôi cho suốt cả đêm”. Trích cuốn sách đầu tay Những giấc mơ từ cha tôi |
Điều này không có nghĩa định kiến đã hoàn toàn bị xóa bỏ. Tuy nhiên, tôi vẫn nghĩ ở nước Mỹ ngày nay, người dân không còn khư khư giữ lấy định kiến đó như trước - và do đó định kiến đó sẽ bị xóa bỏ. Một cậu thiếu niên da đen đang đi trên phố có thể khiến một cặp vợ chồng da trắng sợ hãi, nhưng nếu cậu bé đó lại là bạn học con trai họ thì họ có thể mời cậu đến ăn tối.
Một người da đen có thể khó mà gọi được taxi vào đêm muộn, nhưng nếu anh ta là một kỹ sư phần mềm có năng lực, Microsoft sẽ không e ngại gì khi tuyển dụng anh ta. Cộng đồng da đen có thể phá bỏ hàng rào về tâm lý, có thể tự bảo vệ bằng cách chuẩn bị cho tình huống xấu nhất. “Tại sao tôi phải cố gắng đánh thức dân da trắng thoát khỏi cái nhìn ngu dốt về chúng ta? - một vài người da đen nói với tôi - Chúng ta đã cố gắng 300 năm nay rồi và có được kết quả gì đâu”. Với những câu nói đó, tôi trả lời rằng hãy sống theo những gì đã có thay vì những gì có thể có.
Sau mỗi bài phát biểu khi xuất hiện trước cử tọa là người nhập cư, tôi thường bị nhân viên trêu đùa vì theo họ bài phát biểu của tôi bao giờ cũng có ba phần như sau: “Tôi là bạn của các bạn”, “(điền tên nước gốc của cử tọa) là cái nôi của nền văn minh”, và “các bạn là hiện thân của giấc mơ Mỹ”.
Nhân viên của tôi nhận xét rất đúng, thông điệp của tôi chỉ đơn giản như vậy, vì tôi hiểu chỉ sự có mặt của tôi trước những công dân Mỹ mới này cũng đã cho họ thấy họ được chú ý, rằng họ chính là những cử tri quan trọng nếu tôi muốn thành công và họ cũng có đầy đủ vị thế công dân, đáng được tôn trọng, là hiện thân của giấc mơ Mỹ.
Không có gì phải lo sợ trước những người mới đến
Vào một sáng thứ bảy, tôi tham dự một hội thảo về nhập quốc tịch tại nhà thờ St. Pius ở Pilsen. Khoảng 1.000 người xếp hàng ngoài nhà thờ, trong đó có những gia đình trẻ, các cặp vợ chồng lớn tuổi, những người già phải ngồi xe lăn. Bên trong nhà thờ, mọi người ngồi trật tự trên dãy ghế gỗ dài, cầm những lá cờ Mỹ nhỏ mà nhà tổ chức phát cho họ, chờ được các tình nguyện viên gọi tên và hướng dẫn họ phải làm gì để bắt đầu một quy trình chắc sẽ kéo dài hàng năm để trở thành công dân Mỹ.
Một bé gái khoảng bảy tám tuổi đến gần tôi, với bố mẹ đứng sau lưng và hỏi xin chữ ký. Cô bé kể đang học về chính phủ và sẽ cho cả lớp xem chữ ký của tôi. Tôi hỏi tên cô bé. Cô bé trả lời tên cô là Cristina, đang học lớp 3.
Khi nhìn Cristina dịch lại lời tôi sang tiếng Tây Ban Nha cho bố mẹ nghe, tôi chợt nghĩ nước Mỹ không có gì phải lo sợ trước những người mới đến này, rằng họ đến đây với lý do giống như mọi gia đình đã đến đây 150 năm trước, những người có thể không có giấy tờ hợp pháp, mối quan hệ hay kỹ năng gì đặc biệt, nhưng họ mang trong mình hi vọng về cuộc sống tốt đẹp hơn.
Chúng ta có quyền và nghĩa vụ phải bảo vệ đường biên giới. Nhưng cái đe dọa cuộc sống của chúng ta không phải là chúng ta sẽ bị những người có bề ngoài khác, ngôn ngữ khác vượt qua. Mối đe dọa chỉ đến nếu chúng ta không chịu thừa nhận rằng Cristina và gia đình cô bé cũng là con người, nếu chúng ta không cho họ những quyền và cơ hội mà chúng ta coi là hiển nhiên sẽ dẫn tới bất hòa giữa các sắc tộc, sự bất công mà cả nền dân chủ cũng như nền kinh tế của chúng ta không thể chống lại nổi khi đất nước ngày càng nhiều người da đen và da nâu hơn.
Tôi không muốn Cristina sẽ sống ở tương lai như thế, tôi tự nhủ khi cô bé và gia đình vẫy chào tạm biệt. Tôi không muốn các con gái tôi sẽ sống ở tương lai như thế. Các con tôi và Cristina có thể không phải đối mặt với vấn đề đạo đức rõ ràng như phân chia chỗ ngồi trên xe buýt, như tất cả chúng ta đều đã bị thử thách bởi tiếng nói chia rẽ khiến chúng ta quay lưng lại với nhau. Và khi bị thử thách, tôi hi vọng Cristina và các con tôi đều đã đọc lịch sử đất nước này và sẽ nhận ra chúng đã có được điều vô cùng quý giá.
Nước Mỹ đủ rộng lớn cho mọi giấc mơ.
BARACK OBAMA
(Nguyễn Hằng dịch)
__________________________
Trong cuộc tranh cử vào thượng viện liên bang, có người nắm lấy tay Obama và nói rằng họ lo lắng Washington sẽ làm ông thay đổi và rồi ông cũng sẽ giống những người có chức có quyền khác. Obama cũng lo lắng.
Kỳ tới: Lời gửi gắm của cử tri
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét